Artis Aquariumgebouw


 
Plantage Middenlaan 53
Weesperbuurt/Plantage
Amsterdam
G.B. Salm en A. Salm
Natura Artis Magistra
Tram 6, 9, 14
1882
Leisure
 

Gebouw voor aquaria en Zo├Âlogisch Museum

In 1877 deed Artis een grote grondaankoop voor het realiseren van een aquariumgebouw. G.B. Salm, eerder al de architect van onder andere de Artis-Bibliotheek en de ‘Ledenlokalen’, maakte een eclectisch ontwerp, in samenwerking met zijn zoon Abraham Salm. Abrahams invloed is te zien in de gevel die in Romeins-classicistische neo-stijl is vervaardigd. Door deze gevel en verder de enorme trappartij, de zuilen en de koepel is het een opvallend gebouw. Het aquarium was destijds het modernste en het grootste van de wereld.

De verschillende programma-onderdelen leidden tot een tweedeling van het gebouw in de lengte. Langs de straatkant bevonden zich voornamelijk de werkruimten van het museum en aan de tuinkant vooral de aquaria. Het gebouw steunt op 1740 houten palen en kon daardoor een miljoen m3 water dragen. Ook de tien ton aan glasruiten voor de aquaria droegen bij aan het enorme gewicht van het gebouw. Aan de oostkant van het gebouw, in de lengteas, staat een koepel die oorspronkelijk dienst deed als collegezaal. Tegenwoordig is er een diorama te vinden dat een indruk geeft van het Texelse landschap.

Sinds 1972 staat het Aquariumgebouw op de Rijksmonumentenlijst. Een renovatie afgerond in 1997 heeft vooral het interieur weer in oude staat teruggebracht. Ook het Zo├Âlogisch Museum van de Universiteit van Amsterdam is in dit gebouw ondergebracht. Het beheert zo’n vijftien miljoen objecten voor wetenschappelijk onderzoek en onderwijs. (ARCAM/YK)