19e-eeuwse marinebarak


 
Kattenburgerstraat
Oostelijke Eilanden/Kadijken
Amsterdam
Koninklijke Nederlandse Zeemacht
1885
Onderwijs, Voorziening
 

‘Gebouw 24’

Het Marineterrein is een stuk land en water in de Amsterdamse binnenstad, tussen Kattenburgerstraat en Oosterdok, dat sinds de 17e eeuw in handen is van de krijgsmacht – toen de Admiraliteit, nu het Ministerie van Defensie. Het Scheepvaartmuseum, dat tegenwoordig net buiten het terrein ligt, was er oorspronkelijk een onderdeel van. De overige gebouwen die op het terrein zijn te vinden, zijn heel verschillend van aard. Een van de beter zichtbare staat in de noordwestelijke hoek van het terrein. Het gaat om een ongeveer honderd meter lang donkerbruin baksteengebouw, van twee lagen plus een zolder hoog, onder een traditioneel pannendak, alles uitgevoerd in een nogal sobere, puriteinse stijl.

In defensiekringen staat dit gebouw bekend als ‘Gebouw 24’. Van wanneer het precies dateert is niet bekend, maar uit oude stadsplattegronden valt af te leiden dat het van rond 1885 moet zijn. Oorspronkelijk heeft het dienst gedaan voor de legering van militairen. Het interieur bood voornamelijk plaats aan enkele grote slaapzalen. In de loop van de vorige eeuw werd het gebouw geschikt gemaakt voor uiteenlopende scholingsactiviteiten. De slaapzalen werden omgebouwd tot leslokalen en er werd een leskeuken ingericht voor de koksschool van de Marine. Weer later, ruwweg vanaf 1980, verloor het gebouw deze scholingsfunctie. Een vastomlijnd nieuw gebruik kwam daarvoor niet in de plaats, Gebouw 24 werd een gelegenheidsonderkomen voor van alles dat men elders op het Marineterrein niet kwijt kon: de kapper bijvoorbeeld, en de schoenmaker. Sinds 2003 is er weer meer structuur. Het noordelijke deel van het gebouw is in gebruik bij de NATRES (Nationale Reserve), een legeronderdeel van afgezwaaide oud-militairen die vrijwillig dienen en oefenen om in geval van nood bijvoorbeeld bruggen en tunnels te kunnen bewaken. Het zuidelijke deel is in 2010 verbouwd. Kozijnen werden vervangen en op de begane grond werden kantoren ingericht. De bovenverdieping bleef leeg. In 2011 is er gevelonderhoud gepleegd. (ARCAM/DW)