21 in 2021 | Welke gebouwen krijgt Amsterdam erbij dit jaar?


Naar welke nieuwe gebouwen in Amsterdam kijken jullie het meeste uit dit jaar? Deze vraag stelden we jullie eind 2020. Met bijna 50 inzendingen hebben we een mooie top 21 samengesteld. Maar liefst 16 inzendingen hadden The Wave van Dok architecten op hun lijstje staan. De top 21 is verder in willekeurige volgorde gepubliceerd, kriskras door Amsterdam.

The Wave (render). Ontwerp Dok architecten.

1. The Wave, Dok architecten
Appartementencomplex The Wave ligt aan het Schegpark in de wijk Overhoeks in Noord. Geïnspireerd door de Amsterdamse School heeft het gebouw rond gemetselde balkons. Het ontwerp van Dok architecten maakt ook gebruik van verschillende kleuren baksteen geïnspireerd op de kleurschakeringen van een parel. De beplanting van grove dennen in de binnentuin zal een mooi contrast vormen met het grind en de natuursteen. De bewoners krijgen een gezamenlijke ruimte met onder andere een eigen ‘ruilbieb’. Voor pakketbezorgers is het fijn dat het gebouw beschikt over ‘
Bringme boxen’ waar heel gemakkelijk pakketjes ontvangen (en verstuurt) kunnen worden.
 

2. Sluishuis, BIG en Barcode Architects
Sluishuis zal de hoofdroute naar IJburg markeren. Met 442 appartementen verrijst deze blikvanger naast de bekende Enneüs Heermabrug (bekender als ‘de BH’), geheel omgeven door water. Met aanlegplaatsen voor woon- en plezierboten zal het een bestemming op zichzelf worden. Het gebouw is ontworpen door het bureau van de bekende Deense architect Bjarke Ingels (BIG) en Barcode Architects uit Rotterdam. Ondanks zijn omvang zal het een bescheiden voetafdruk opleveren: Sluishuis zal met onder andere driedubbelglas en warmtepompen meer energie produceren dan het gebruikt!

Lycka Sloterdijk. Ontwerp Paul De Vroom+Sputnik. Beeld via Eigen Haard.

3. Lycka Sloterdijk, Team Paul De Vroom+Sputnik
De verandering van Sloterdijk wordt steeds meer zichtbaar. Het voormalig business district transformeert in rap tempo naar een diverse wijk met woningen, innovatieve en creatieve bedrijven, horeca en andere voorzieningen. En Sloterdijk Centrum wordt een woontoren rijker. Lycka Sloterdijk, ontworpen door architectenbureau Team Paul De Vroom+Sputnik, bestaat uit vijf blokken op elkaar, waarbij in elk blok een andere woonvorm zit: sociale huurwoningen, drie- en vierkamerwoningen, studio’s en atelierwoningen. In de plint komt een broedplaats. Eigen Haard is in 2020 begonnen met de bouw en de oplevering ervan wordt in juni 2021 verwacht. 

The British School of Amsterdam, Atelier PRO, Van Hoogevest Architecten en Bureau Sant en Co. Beeld via Atelier PRO

4. The British School of Amsterdam, Atelier PRO, Van Hoogevest Architecten en Bureau Sant en Co
In de voormalige strafgevangenis aan de Havenstraat in Amsterdam Oud-Zuid ontwikkelt Heddes een nieuwe locatie voor The British School of Amsterdam. Het doel? Draai de functie van het “gebouw waar iedereen uit wil” om naar een school waar iedereen wil blijven. Atelier PRO heeft samen met Van Hoogevest Architecten en Bureau Sant en Co de herinnering aan het originele gebouw, naar ontwerp van W.C. Metzelaar (Rijksingenieur-architect voor gevangenisgebouwen) levend gehouden. De gevangenismuren zijn ontmanteld maar de gevel uit de periode 1888 tot 1891 staat nog geheel overeind. Zo komen de vier vleugels bij elkaar in de centrale hal waar alle jaarlagen van de school elkaar ontmoeten. Bekijk een update van de bouw in dit filmpje!

De Binnenbocht op Qruquiuseiland, met drie projecten in aanbouw door LEVS Architecten. Beeld via LEVS Architecten

5. De Bocht, LEVS Architecten
Cruquiuseiland in Amsterdam Oost is volop in ontwikkeling. Er gebeurt zelfs zoveel dat er in 2021 drie gebouwen in De Binnenbocht zullen worden opgeleverd. Het eerste bouwwerk is dat van De Bocht, naar ontwerp van LEVS Architecten. Het gebouw telt 156 woningen en zal met haar trapsgewijze vorm en haar gestapelde terrassen één van de eyecatchers van het
herontwikkelde gebied worden. 

2Peer. Ontwerp (en beeld via) LEVS Architecten. Artist impression Zes X Zes, Moare

6. 2Peer, LEVS Architecten
Minder groot in omvang dan De Bocht maar zeker niet minder noemenswaardig is 2Peer dat ook door LEVS Architecten is ontworpen. Het gebouw zal 24 woningen voor woningdelers bevatten. 2Peer is eigenlijk al in 2020 opgeleverd, maar omdat het binnen het ensemble van De Binnenbocht valt, nemen we het toch mee in deze lijst. LEVS Architecten noemt het pand zelf ‘het scharnier tussen oud en nieuw’ doordat het gebouw zich bevindt naast de voormalige bebouwing van het eiland uit 1919. 2Peer wordt ontwikkeld als innovatief woonconcept waar community building hand in hand gaat met design en comfort.

De Loods. Ontwerp (en beeld) via LEVS Architecten. Artist impression Zes X Zes, Moare

7. De Loods, LEVS Architecten
LEVS Architecten ontwierp ook het derde en laatste onderdeel van het gebied De Binnenbocht. Met De Loods wordt verwezen naar het oorspronkelijk industrieel karakter van het Cruquiuseiland. De voormalige afvalloods van Remepa uit 1959 werd door de gemeente als behoudenswaardig aangeduid. Door vervuilde grond en asbest moest het gebouw toch gesloopt worden maar werd het in ere hersteld door de loods te reconstrueren en om te vormen tot acht chique en stoere loftwoningen.

The line van Orange Architects op Campus Overhoeks in aanbouw.

8. The Line
In Overhoeks, aan de noordoever van het IJ, is begonnen aan de bouw van appartementencomplex The Line, ontworpen door Orange Architects. Overhoeks is een stadswijk in wording. Het stedenbouwkundig plan van Campus Overhoeks, het gedeelte waar The Line zich bevindt, is van de hand van Geurst & Schulze. Het gebouw staat op een ondergrondse parkeergarage en is iets verhoogd ten opzichte van het straatoppervlak. Buitenruimtes in de vorm van veranda’s zijn rondom het hele gebouw doorgetrokken, wat een uitzicht geeft naar alle kanten van de nieuwe wijk. De veranda’s op de bovenste verdiepingen wijken naar binnen, zodat ook de onderste appartementen genoeg zonlicht krijgen. 

Blok 26 op Zeeburgereiland, omgedoopt tot WOON&, naar ontwerp van Arons & Gelauff. Beeld via WOON&

9. WOON&
In de Sportheldenbuurt op Zeeburgereiland wordt het WOON& complex gebouwd, een nieuwbouwwijk op zich, dat bestaat uit 77 koop- en 43 huurappartementen verdeeld over zeven gebouwen. De panden, ontworpen door Arons & Gelauff architecten en ontwikkeld door BPD, wagen zich aan een woonconcept waarbij de begane grond co-workingspace, winkels en horeca biedt die voornamelijk voor de bewoners van de wijk zijn bedoeld. Deze ‘slimme leefomgeving’ geheel volgens de filosofie van de deeleconomie is door Pop-up City in opdracht van BPD ontwikkeld.  

Impressie van het Scheldeplein 1-5 na transformatie door Dok Architecten. Beeld via Dok Architecten

10. Scheldeplein, Dok architecten
Scheldeplein 1-5, oorspronkelijk ontworpen in 1931 door architect N. Ch. Dekker onder invloed van de Amsterdamse School en het modernisme, en beter bekend van Knijn Bowling, ondergaat een transformatie. Dok architecten werkt samen met Caransa Group aan de herontwikkeling van het ‘glazen paleis’ en ontwierp een nieuwe bouwlaag op het dak met negen appartementen die uitkijken over het Scheldeplein in Amsterdam-Zuid. De gevel, die al op verschillende momenten in de jaren ’50, ’60 en ‘80 is aangepast, wordt opnieuw teruggebracht in haar oorspronkelijke staat en is begin dit jaar in volle glorie te bewonderen.

High End, HDirk Jan van Wieringhen Borski, Harvey Otten, René de Prie en Joost Vorstenbosch

11. High End, Dirk Jan van Wieringhen Borski, Harvey Otten, René de Prie en Joost Vorstenbosch (XOOMlab)
Dat er in Amsterdam Noord een hoop gebeurt is menig Amsterdammer al wel bekend. Met High End wordt er eind 2021 weer een nieuw project aan de woningvoorraad van zelfbouwbuurt Buiksloterham toegevoegd. Het woonblok aan de Distelweg zal bestaan uit 14 woningen en 2 woon-werkwoningen. Dirk Jan van Wieringhen Borski, Harvey Otten, René de Prie en Joost Vorstenbosch, die alles deel uitmaken van coöperatie XOOMlab, hebben een compact appartementenblok ontworpen, ingeklemd tussen twee nieuwbouwprojecten van andere bouwers. De appartementen zijn relatief diep wat de architecten compenseren door de gevels nagenoeg volledig van glas te maken. Leuk detail: voor de opbouw van de gevel hebben ze zich laten inspireren door de minimale kunstenaar Jan Schoonhoven. Eind 2021 kan je het resultaat bewonderen.

12. The Harbour Club, LEVS Architecten  
Van de straatzijde leek het misschien op een verwaarloosde jaren 90’ loods, maar achter de gevel van het pand aan de Cruquiusweg en Entrepothaven lag een wijnterminal uit 1901. Nu is het bakstenen gebouw met ronde vensters en houten balkconstructies weer zichtbaar gemaakt. Het gebouw dat sinds 2012 The Harbour Club huisvest, is uitgebreid met een L-vormige aanbouw van zes woonlagen waarin wonen en werken samenkomen. Bovenop zullen straks drie oude wijnsilo’s, omgetoverd tot woning, het gebouw bekronen. De nieuwbouw met betonnen kaders heeft een invulling van glas en bronskleurig aluminium. De materialen verwijzen zo naar de oude industriële haven met zijn pakhuizen.

Impressie van het groene dak van Groenmarkt, ontworpen door landschapsarchitect Harro de Jong

13. Groenmarkt, ronald janssen architecten
Ook in hartje centrum is nog steeds nieuwbouw te vinden. In het staartje van de financiële crisis won Ronald Janssen samen met Bastiaan Jongerius en landschapsarchitect Harro de Jong de prijsvraag voor een woningbouwproject aan de rand van de Jordaan. Groenmarkt, bestaande uit 2 gebouwen, zit ingeklemd tussen de Marnixstraat en Singelgracht. Het is een gebouw van menselijk formaat met 35 appartementen waar ruimte is voor mens, plant en dier, een natuur-inclusief ontwerp dus. Bewoners ontmoeten elkaar straks op het plein of komen tot rust in het duinlandschap op het dak inclusief zwembad!

14. IKC De Kleine Kapitein, Quay Architects
Deze lijst beslaat haast enkel woningbouw, maar we kregen gelukkig ook twee mooie voorbeelden van onderwijsprojecten ingezonden. We gaan weer even terug naar Cruquiuseiland waar De Kleine Kapitein wordt ontwikkeld en gebouwd, met speciale aandacht voor optimale ventilatie. In De Kleine Kapitein is een Daltonschool, een kinderdagverblijf en een gym/turnzaal gevestigd die zelfs is ontworpen conform de richtlijnen van het NOC*NSF. Quay Architects tekenden voor het ontwerp, waarvan zij overtuigd zijn dat het zal bijdragen aan de ontdekkingsreis van kinderen. De school is natuur-inclusief ontworpen met nestkasten voor vogels en vleermuizen en insectenhotels in de gevels.

15. IKC De Knotwilg, Urban Echoes
De wijk Gein in Amsterdam-Zuidoost krijgt er met een herkenbare IKC als blikvanger een baken voor de buurt bij. Het Integraal KindCentrum, dat zowel school als opvang zal huisvesten, krijgt een krachtig, compact en alzijdig gebouw, ontworpen door Urban Echoes. De centrale ruimte zal als hart van het gebouw fungeren en wordt bovendien zichtbaar van buitenaf. Net als IKC De Kleine Kapitein staat luchtzuivering en aanvoer van frisse gezonde lucht in het gebouw centraal. De daktuin en kas bovenop het dak zullen daar aan bijdragen. De kas zal daarnaast ook voor educatieve doeleinden gebruikt worden en in de avond licht uitstralen in de wijk.

Toegangspoort tot Spaarndammerhart met typgrafisch werk van Martijn Sanders.

16. Spaarndammerhart, Korth Tielens architecten, Marcel Lok Architects, DS Landschapsarchitecten
Was er geen coronavirus, dan hadden we het in aanbouw zijnde Spaarndammerhart al kunnen bewonderen tijdens de Archi Estafette van ARCAM. Het woningbouwproject van Korth Tielens architecten, Marcel Lok Architects en DS Landschapsarchitecten bevindt zich in de Spaarndammerbuurt, een wijk die de sfeer van de Amsterdamse School ademt met prachtige hoven, portieken, details en tuinen. Qua architectuur sluit het plan met 74 woningen dan ook op eigentijdse wijze aan bij de monumentale woongebouwen uit de buurt. De ontwerpers moesten het stratenpatroon weer herstellen, openbare ruimte toevoegen aan de buurt en een derde van de woningen moest sociale huur worden. In de drie poorten van het plan komt de bijdrage van kunstenaar Martijn Sanders: composities van woorden die met de bewoners en bezoekers meelopen door het complex.

Panorama-impressie van EDGE Amsterdam West na renovatie naar ontwerp van de Cie.

Foto van de koepel toen er nog aan werd gewerkt. Inmiddels is de koepel gesloten. Beeld via de Cie.

17. EDGE Amsterdam West, de Cie.
EDGE Amsterdam West aan de Basisweg, een belangrijke doorgaande weg in Amsterdam Westpoort, wordt gerenoveerd naar ontwerp van de Cie. Het kantoorgebouw uit 1970 is oorspronkelijk ontworpen door A.N. Oyevaar voormalig architect bij de Architekten Cie. Essentieel in het ontwerp van EDGE zijn duurzaamheid en het creëren van een gezonde omgeving voor de mensen die er werken. Het hart van het gebouw wordt nu overkoepeld door een glazen dak. Dat zorgt voor een hoop natuurlijk zonlicht in deze ronde ruimte. Het gebouw heeft een oppervlakte van ongeveer 48.000 vierkante meter, en hoofdhuurders APG en Alliander kunnen het geüpgradede kantoor naar verwachting het derde kwartaal van 2021 betrekken. 

Illustratie van de hoekwoning aan de Lia Doranastraat. Ontwerp Jan Bochmann architecten

18. Hoekwoning Lia Doranatraat 80, Jan Bochmann architecten
In Amsterdam-Noord wordt aan de Lia Doranastraat een opvallende hoekwoning van vier verdiepingen gerealiseerd. De woning bevindt zich in Cityplot Buiksloterham, een uniek stedenbouwkundig systeem ontworpen door Studioninedots met een combinatie van grote en kleine woon- en werkgebouwen en een fijnmazige systeem van verkeersvrije pleinen en wegen. Bij de hoekwoning, ontworpen door Jan Bochmann Architecten, wordt gebruik gemaakt van grote raampartijen. De riante gevelopeningen en het balkon zorgen voor een vrij zicht op de hele omgeving. Het gebouw springt in het oog door het gebruik van groen geglazuurde bakstenen. Ook het dak is gemaakt van groengrijs zink. 

19. De Burman, XOOMlab
In de Burmandwarsstraat, tussen de Amstel en de Wibautstraat, wordt naar ontwerp van XOOMlab (Harvey Otten en Joost Vorstenbosch, in nauwe samenwerking met de bestaande bewoners) een bestaande galerijflat gerenoveerd. De Burman is als collectief particuliere stadsvernieuwing uniek te noemen. Daarbij wordt er ook een nieuwe woonlaag met acht appartementen bovenop de bestaande 37 koop- en huurwoningen gebouwd. Vanaf het balkon hebben de bewoners uitzicht over de Amstel. De appartementen in het bestaande gebouw zijn gemoderniseerd, de gevels deels vervangen en ook beter geïsoleerd. 

Luchtfoto van HAUT in september 2020 via hautamsterdam.nl

20. HAUT, Team V Architectuur
Deze lijst zou niet compleet zijn zonder het hoogste hybride houten gebouw van Nederland. HAUT wordt, na lang uitkijken, opgeleverd. Het gaat om een 73 meter hoog appartementengebouw in het Amstelkwartier, naar ontwerp van Team V Architectuur in samenwerking met ontwikkelaar Lingotto. De houtconstructie is gekozen vanwege het duurzame karakter: kooldioxide wordt opgeslagen in de crosslaminaatconstructie. De toepassing van CLT-panelen voor grote delen van de hoofdconstructie en het gebruik van energieopwekkende gevels maken HAUT tot een prototype van duurzame en innovatieve architectuur. HAUT staat voor ‘haute couture’, architectuur op maat: de houten structuur maakt het gebouwontwerp flexibel, waardoor eerste kopers mede-opdrachtgevers kunnen zijn die grote invloed hebben op de inrichting van hun appartement.

Valley in aanbouw. Foto Marcel Steinbach via Amsterdam Zuidas

21. Valley, MVRDV
We sluiten de lijst af met misschien wel de klapper van 2021! MVRDV onthulde het ontwerp voor deze mixed-use hoogbouwtoren aan de Beethovenstraat in Amsterdam Zuidas voor het eerst in 2015 en het gebouw zal uiteindelijk in 2021 worden geopend. De toren bestaat uit drie pieken, elk bekleed met beplanting en hoekige erkers die vanuit alle hoeken naar buiten steken. Tussen de pieken bevindt zich een publiek toegankelijk terrasvormig dal, vandaar de naam Valley. Met maximaal 100 meter hoogte torent Valley mooi uit boven het gras van naastgelegen Sportpark Goed Genoeg. Pièce de résistance is de vegetatie rondom, ontworpen door internationaal gerenommeerde landschapsarchitect Piet Oudolf.

Natuurlijk worden er nog veel meer opleveringen verwacht in 2021. Benieuwd naar alle hoge torens die hun deuren openen dit jaar? Bekijk dan dit lijstje van Scyscrapercity!

Oproep Publieksjury Amsterdamse Architectuurprijs 2021
Eind 2021 kijken we natuurlijk weer naar wat er daadwerkelijk is opgeleverd en welke gebouwen Amsterdam precies rijker is geworden. De oogst van 2020 nemen we kritisch onder de loep met een jaarlijks wisselende vakkundige vak- en publieksjury van de Amsterdamse Architectuurprijs. Ben je werkzaam of woonachtig in Amsterdam en verwonder jij je om de gebouwde omgeving? Denk er dan eens over na of je publieksjurylid wilt worden! Bekijk de oproep en reageer uiterlijk 7 februari 2021.