Allard Pierson Museum


 
Oude Turfmarkt 127
Amsterdam
W.A. Froger
1869
Cultuur, Kantoren, Leisure, Onderwijs
 

Aan de Oude Turfmarkt tegenover het Rokin, niet ver van het Muntplein, staat het Allard Pierson Museum. In dit archeologische museum van de Universiteit van Amsterdam zijn tentoonstellingen te zien over oude beschavingen van bijvoorbeeld Perzen, Grieken en Romeinen. Het museum is ondergebracht in een imposant gebouw dat op het eerste gezicht goed past bij de museumfunctie. Toch is dit gebouw van oorsprong geen museum maar een bank. In 1869 werd het opgeleverd als hoofdkantoor van De Nederlandsche Bank, die er bleef zitten tot de ingebruikname van de huidige kantoren aan het Frederiksplein in 1968.

De Nederlandsche Bank werd in 1814 opgericht door Koning Willem I en ondergebracht in enkele herenhuizen op de Oude Turfmarkt. Omdat deze behuizing al snel niet meer voldeed werd omstreeks 1865 aan W.A. Froger opdracht verleend voor het ontwerp van een nieuw gebouw. De Amsterdammer Froger (1812-1883) werd in Breda opgeleid als militair architect en genieofficier. Hij was een bijzondere en veelzijdige man, die te boek staat als drijvende kracht achter de aanleg van het Noordzeekanaal.

Het naar Frogers tekeningen uitgevoerde bankgebouw aan de Oude Turfmarkt is twee verdiepingen plus souterrain en zolder hoog. De symmetrische neo-classicistische gevel is voorzien van naar voren springende delen – zogenaamde risalieten – in het midden en aan de beide uiteinden. De entree bevindt zich in de linker hoekrisaliet. Opvallend is het kleurverschil tussen de onderste en de bovenste helften van het gebouw. Dit heeft te maken met het gebruik van zandsteen van verschillende kwaliteit. De betere Bremer- of Oberkirchner zandsteen was schaars, zodat het bovendeel van de gevel moest worden uitgevoerd in de minder goede Bentheimer zandsteen. In het fronton, het driehoekige kader middenboven, is een voorstelling te zien van twee vrouwen met een zeilschip en een locomotief. Deze beeldengroep is bijna de enige versiering in de sober uitgevoerde gevel.

Na de verhuizing van De Nederlandsche Bank kwam het gebouw in bezit van de Universiteit, die het ter beschikking stelde aan het Allard Pierson Museum. In samenwerking met beeldend kunstenaar Dick Elffers en architect Jaap Schipper werd het geschikt gemaakt voor zijn nieuwe bestemming en in 1976 werd het door Prinses Beatrix als museum geopend. Momenteel wordt het gebouw in fasen opnieuw ingericht, maar intussen blijft het gewoon open voor bezoek. (ARCAM/DW)