Amstelstation


 
Julianaplein 1
Frankendael
Amsterdam
H.G.J. Schelling
N.V. Nederlandsche Spoorwegen
1939
Infra, Voorziening

Vernieuwende spoorwegarchitectuur

Station Amsterdam Amstel of het Amstelstation is een metro- en treinstation aan het spoor tussen Amsterdam en Utrecht. Het is het eerste station in Nederland dat werd ontworpen als een knooppunt voor verschillende vervoermiddelen (trein, bus, tram, fiets en auto) en geldt mede om die reden als baanbrekend. Het werd gebouwd als onderdeel van een werkverschaffingsproject en verving het Weesperpoortstation, een kopstation dat slecht functioneerde. Om de nieuwe wijken in onder meer de Rivierenbuurt en de Watergraafsmeer te bedienen kwam het station te staan aan de toenmalige stadsrand.

De architect, H.G.J. Schelling, was een in Delft opgeleide ingenieur die van zijn indiensttreding bij de spoorwegen in 1913 tot zijn pensionering in 1954 talloze stations ontwierp die bepalend werden voor het gezicht van de Nederlandse spoorarchitectuur. Het Amstelstation was in dit omvangrijke oeuvre in veel opzichten vernieuwend. De monumentale stationshal, die oogt als een kruising tussen een kerk en een fabriek, is voorzien van een traditioneel zadeldak en grote glasvensters in de zijmuren. Door de toepassing van glas, staal en beton kreeg het daglicht hier voor het eerst een belangrijke plaats in de stationsarchitectuur. De hal is voorzien van lage zijbeuken, waarin onder meer de loketten zijn ondergebracht. Het interieur van de hal is versierd met sociaal-realistische fresco’s van Peter Alma, die het spoorwegverkeer verheerlijken.

Voor de omgeving van het Amstelstation staan anno 2013 ingrijpende plannen op stapel. Een nieuwe inrichting van de openbare ruimte en de bouw van een hotel, winkels, woningen, kantoren en voorzieningen moeten het gebied levendiger, aantrekkelijker en veiliger maken. De plannen sluiten aan bij het Rijks- en gemeentebeleid om bebouwing te concentreren rond vervoersknooppunten, zodat het groen om de stad heen gespaard kan blijven. (ARCAM/DW)