Amsterdams Lyceum


 
Valeriusplein 13-15
Amsterdam Zuid
H.A.J. en J. Baanders / Architectenbureau J. van Stigt
Amsterdams Lyceum
1920 / 2002
Tram 16, halte Valeriusplein
Onderwijs

Het Amsterdams Lyceum is een school op een wel heel bijzondere locatie. Wie vanuit het zuiden naar dit gebouw kijkt – of even Google Maps opent – ziet dat het gebouw aan het Noorder Amstelkanaal ligt, en dus op de scheiding van Oud en Nieuw Zuid. Bovendien staat het in de geknikte as van Emma- en Valeriusplein naar Olympiaplein en Parnassusweg.

Vanwege de bijzondere ligging hebben de architecten, de gebroeders Baanders, de school vormgegeven als een monumentaal poortgebouw. Zij hebben hierbij ongetwijfeld goed gekeken naar het Rijksmuseum. Ook de Baandersen tekenden een middenpartij met vier doorgangen, met torens aan weerszijden, dan iets lagere en dan weer hogere zij-paviljoens. De detaillering is duidelijk in Amsterdamse School-stijl.

Essentieel in de as van Emmaplein naar Olympiaplein en ruimtelijk hecht verbonden met het schoolgebouw is de Lyceumbrug. De brug werd ontworpen door P.L. Kramer in Amsterdamse School-stijl, met beeldhouwwerk van Hildo Krop. Onderdeel van de brug is een jachthaventje, gebouw op verzoek van de toenmalige rector van het Lyceum. Daarmee wilde hij het mogelijk maken dat leerlingen per kano of boot naar school konden komen. De opvallende gebouwtjes met de hellende daken bevatten ruimte voor de bootsman, een slaapplek en toiletten.

Begin deze eeuw werd het Amsterdams Lyceum verbouwd. Architectenbureau J. van Stigt tekende voor het plan waarbij  de twee oude gymzalen werden benut voor negen nieuwe lokalen. Iets opzij van het gebouw werden onder de grond nieuwe gymzalen en een bibliotheek ondergebracht, met daar bovenop een daktuin. Het karakter van het monument bleef zo behouden, leerlingen kregen meer ruimte binnen en het buitengebied werd afgeschermd waardoor het rustiger werd op straat.
Naar verluid bestaan er plannen voor een volgende verbouwing waarbij de kantine ondergronds zou worden gebracht, onder de onderdoorgang. Voor een dergelijke verbouwing lijkt opnieuw te zijn gekeken naar het Rijksmuseum. (MB)