Ana Rocha


Ana Rocha werd geboren in 1972 in Porto, Portugal, en studeerde architectuur aan de universiteit van Porto én de TU Delft want ze kwam al in 1994 naar Nederland. Tijdens haar studie werkte ze bij Geurst & Schulze architecten en was daarna werkzaam bij Mecanoo architecten en bij Döll-Atelier voor Bouwkunst. In 2006 startte ze samen met Michel Tombal hun bureau Rocha Tombal architecten in Amsterdam.

Typerend is dat tijdens het redelijk korte bestaan van het bureau al veel projecten werden genomineerd voor uiteenlopende prijzen; voor de Lensvelt/de Architect Interieurprijs; de Gouden A.A.P., de Day-light Award en de Dutch Design Awards. En onlangs won het project de Watertoren in Delft de Watertorenprijs 2010.
Typerend is ook dat het bureau op een bijna stilzwijgende manier aan deze opmars heeft gewerkt, in een moeilijke tijd, en eigenlijk met redelijk bescheiden, kleinschalige projecten een behoorlijke positie in de architectuurwereld heeft verworven.

De lezing die Ana in de Brakke Grond geeft is getiteld ‘Licht in tijden van crisis’ en heeft een duidelijke tweedeling: ze begint een enthousiaste korte geschiedenis van het bureau te schetsen, hoe herkenbaar voor iedere architect: achter de keukentafel in het huis van Tombal en de belkamer op het toilet. Het bureau bruist van de energie, krijgt projecten in portefeuille en groeit wat personeel betreft naar een circa tienkoppig bureau.
Dan volgt een virtuele tocht langs niet gerealiseerde projecten want vlak na de oprichting van het bureau breekt de crisis aan… en die zal er uiteindelijk voor zorgen dat juist de kleine private opdrachten wel doorgang vinden, en dit gegeven blijkt een cruciale rol te spelen in de ontwikkeling van het bureau en zeer bepalend voor het imago van Rocha Tombal.
Dankzij de crisis gingen grote woningbouwprojecten aan hun neus voorbij waardoor de tijd ontstond om te doen waar het bureau goed in was; schetsen, luisteren, maquettes bouwen, lichtstudies uitvoeren, puzzelen tot de laatste millimeter, totdat ieder detail goed is. Leermeester Siza is voelbaar in de ruimte aanwezig als Ana nabootst hoe hij ooit zijn hoofd in een levensgrote maquette stopte om te zien dat een muur een centimeter naar links moest…
Aan het eind van het eerste deel van de lezing is het duidelijk waar het Ana Rocha allemaal om gaat: het maken van architectuur die het resultaat is van functionele overwegingen, een relatie met de omgeving aan gaat en bovendien ook gewoon mooi is en uitreikt naar iets meer, naar ‘het mogelijke’. Hier citeert ze de Portugese architect Fernando Tavora: ‘For him designing should mean finding the form that realises, with efficiency and beauty, the result between the necessary and the possible (…). Let it be this way, the architect, organiser of space, creator of hapiness (…)’.

Deel twee van haar verhaal gaat over de vijf projecten van het bureau die inmiddels gerealiseerd zijn of in aanbouw zijn: een prachtig woonhuis op IJburg, een school in Den Haag, de renovatie van een kantoor in Hoorn, een huis in Leidsche Rijn, en de watertoren in Delft. Duidelijk is de liefde voor het gehele proces: heel goed zichtbaar in het gebruik van de schets als communicatie- en als denkmiddel. De fascinatie voor het licht, voor sculpturale vormen, voor bijzondere detaillering en voor het ambachtelijke. Ana hoeft hier minder te vertellen en laat de beelden van prachtige schetsen en details voor zich spreken. Haar laatste citaat van Louis Kahn zegt het allemaal: ‘The most wonderful in a room is the light that shines trough the window of the room. The sun never knew how great it was before a room was built.’

Zie ook de recensie op Archined
hun eigen site www.rocha.tombal.nl
en Stadsgezichten voor een projectbeschrijving van een door Ana ontworpen huis op IJburg.