Berlageblokken


 
Balistraat 129-141, Benkoelenstraat 1-12, Javaplein 20-38, Javastraat 128-130 en Langkatstraat 1-12
Zeeburg
Amsterdam
H.P. Berlage
De Arbeiderswoning
Tram 6-7-10; bus 59.
Ons Amsterdam, 2000, nr. 11, p. 302-307; Sergio Polano, Hendrik Petrus Berlage, Het Complete werk, Amsterdam 1987, p.73-77, p.322.
1915-1916
Wonen
 

Drie bouwblokken met arbeiderswoningen

De zogenaamde ‘Berlageblokken’ vormen de zuidelijke begrenzing van het Javaplein. Ze behoren tot de eerste woningen die na het in werking treden van de Woningwet in 1902 voor het armste deel van de Amsterdamse bevolking werden gebouwd. Het gehele complex, twee vrijstaande blokken en een aangebouwd blok, bestaat uit 169 arbeiderswoningen. De plattegrond is ge├źnspireerd op de Britse ‘modelcottage’.

Berlage week door de toevoeging van twee zijstraatjes, de Benkoelenstraat en de Lankatstraat, af van de ontwerpopdracht. De splitsing van het langgerekte blok in drie├źn en het inspringen van de hoeken, zorgen ervoor dat de woningen meer zon krijgen. Tevens ontstaat zo meer openbare ruimte. Berlage nam van J. van der Pek het idee van een gemeenschappelijke tuin over. Met andere complexen van De Arbeiderswoning hebben de blokken hun sobere uitvoering in rode baksteen gemeen. Berlage vond dat een dergelijke architectuur passend was voor arbeiders. In 1969-1971 vond de laatste grondige renovatie plaats. De woningen kregen een echte keuken en douche. De voordeurpartijen werden vernieuwd en een kunststof pui werd aangebracht. In 1999 reageerden Buurtbewoners met de oprichting van actiegroep ‘Redt de Berlageblokken’ op het voornemen van het stadsdeel Zeeburg om de blokken te slopen. Het protest en de inzet van prominente architecten resulteerden in een ‘monumentwaardige’ status van de blokken. (ARCAM/OD)