Bruggen IJburg


 
Steigereiland, Haveneiland en Rieteilanden
IJburg
Amsterdam
Grimshaw & Partners, Quist Wintermans architecten, Meyer & Van Schooten, Benthem Crouwel Architekten, Van Sambeek van Veen architecten, Rapp + Rapp
Ontwikkelingsbedrijf Gemeente Amsterdam
Bron: IJburg in uitvoering. Plan Amsterdam, december 2002. Dienst Ruimtelijke Ordening Amsterdam.
2001
Infra
 

Vijf families

In de plannen voor de uitbreidingswijk IJburg is een zeer belangrijke rol weggelegd voor het water. Gezien de ligging in het open water van het IJmeer is ervoor gekozen het element water en de beleving daarvan terug te brengen tot het straatniveau. IJburg kent een hoge bebouwingsdichtheid, waardoor veel aandacht is besteed aan de kwaliteit van de openbare ruimte. Op veel plekken hebben de stedebouwkundige ontwerpers gekozen voor blauw (grachten, waterlopen, havens) in plaats van groen (parken, plantsoenen en perken). Het openbare leven speelt zich dan ook vaak af op de binnengrachten, de kades en het IJmeer. De eisen aan waterbeheer en toegankelijkheid van de eilanden resulteren samen met de nadruk op water in het ontwerp in de aanleg van een groot aantal bruggen, sluizen en andere kunstwerken. Om het overzicht over alle kunstwerken te bewaren en samenhang te creëren zijn de bruggen en sluizen van de eerste fase van de aanleg van IJburg onderverdeeld in vijf families. Elke familie heeft een eigen vormentaal, die past bij de functie en de omgeving.

De hoofdbruggen van IJburg liggen in het open buitenwater en verbinden de eilanden met elkaar en met de stad. Ze maken onderdeel uit van de hoofdinfrastructuur voor de auto, de fiets en de tram Grimshaw & Partners, het bureau dat eerder de Ennëus Heermaburg en Brug 2002 ontwierp, is verantwoordelijk voor het ontwerp van de familie Hoofdbruggen, ook wel Eilandbruggen genoemd. Quist Wintermans architecten tekende voor de bruggenfamilie De Lange Lijn. De oostelijke hoofdverbinding van IJburg met de snelwegen A1/A9 volgt een lange route door groen, rustig, landelijk gebied. De vormgeving is terughoudend en probeert onopvallend te zijn in het landschap. Onderdeel van deze familie is de bijzondere Nesciobrug, een fiets- en voetgangersbrug over het Amsterdam-Rijnkanaal ontworpen door Jim Eyre.

De Binnengracht-familie sluit aan bij de stenige en compacte bebouwing van het Haveneiland. Erna van Sambeek ontwierp bakstenen landhoofden en stalen overspanningen. De zwarte bruggen van staal van architect Birgit Rapp met hoge wallen die het voetgangersgedeelte afscheiden van het fietsers- en autogedeelte, doen denken aan industriële spoorbruggen. De contrastrijke overgang tussen het stedelijke Haveneiland West en het groene woonmilieu Grote Rieteiland komt tot uiting in de brugfamilie De Groene Tunnel. De bruggen die aan de randen van de eilanden liggen, zijn het meest licht en transparant van allemaal. Deze maken onderdeel uit van de familie Buitenwater die zijn ontworpen door Jan Benthem. (ARCAM/YK)