Cygnus Gymnasium


 
Vrolikstraat 8
Oosterparkbuurt
Amsterdam
Commer de Geus & Ben Ingwersen; Wessel de Jonge
1956; 2012
Metrostation Wibautstraat (51; 53; 54)
Onderwijs

In de voormalig technische school ‘Eerste Christelijke LTS Patrimonium’ aan de Wibautstraat is sinds een jaar het Cygnus Gymnasium gelegen. Na veertig jaar dienst te hebben gedaan als ambachtsschool werd het gebouw in 2012 ingrijpend gerestaureerd, waardoor het aan de huidige duurzaamheidseisen voldoet.

Le Corbusier
In 1952 ontwierpen de architecten Commer de Geus en Ben Ingwersen het schoolgebouw, dat in 1956 werd opgeleverd. Voor het ontwerp stond het iconische ‘Unité d’Habitation’ van de bekende architect Le Corbusier model. Dit immense gebouw in Marseille werd gezien als een ‘woonfabriek’ gemaakt uit modernistische materialen als staal en beton. Net als zijn grote Zuid-Franse voorganger rust het gebouw op pilotis – kolommen van beton – en bevat het brises-soleil of betonnen schermgevels. Door de vorm staat het gebouw ook wel bekend als ‘het Schip’. In 2009 werd het verklaard tot Rijksmonument.

(Her)gebruik
Op de begane grond van de ambachtsschool bevonden zich de praktijkwerkplaatsen: een smederij, een plaatwerkerij en een grote ruimte voor automontage. Op de bovenste verdieping lagen de theorie- en praktijklokalen met een aula en gymzaal. Na de herbestemming tot gymnasium kregen de ruimtes andere functies. De werkplaatsen worden nu gebruikt als leeromgevingen; geheel in lijn met de opvattingen van het ‘technisch gymnasium’ dienen ze als ‘science labs’ waar multidisciplinair wordt samengewerkt. De smederij werd een fitnessruimte en de autogarage doet nu dienst als kantine, de garagedeuren die naar boven oprollen zijn daarbij bewaard gebleven.

Restauratie
Het gebouw bevond zich voor de restauratie in erbarmelijke staat. De zonwering werkte niet naar behoren en door het toenemende verkeer en fijnstof werd ventilatie lastig. De grote werkplaatsen waren verdeeld in kleinere ruimtes. Daar kwam bij dat het betonnen interieur was overgeschilderd in mintgroen en perzikoranje.

In 2012 begon architectenbureau Wessel de Jonge aan de renovatie die aan de duurzaamheidseisen van de ‘Frisse Scholen’ moest voldoen. Er werd veel nadruk gelegd op energiebesparende maatregelen en een uitgebalanceerd ventilatiesysteem. Verder werd het betonwerk volledig hersteld, evenals de verschillende kunstwerken in en bij het gebouw, waaronder een muurreliëf van Harry op de Laak en een sculptuur van beeldhouwer Willem Reijer. (AT)