De Waag (voorheen Sint Antoniespoort)


 
Nieuwmarkt 4
Nieuwmarkt/Lastage
Amsterdam
Onbekend
Alle metrolijnen, halte Nieuwmarkt
Guus Kemme (red.), Amsterdam architecture - A guide, Amsterdam, 1996.
1488

Voormalige stadspoort, nu onder meer café-restaurant

De Waag op de Nieuwmarkt was oorspronkelijk een stadspoort. Als onderdeel van de Middeleeuwse stadsommuring (1481-1494) bestond het uit een poortgebouw met twee achthoekige torens met trappen aan de stadszijde en een voorpoort met twee torens aan de grachtzijde. Bij de stadsuitleg eind 16e eeuw verloren zowel de stadsmuur als de poort hun functie.

In 1545 werd de Sint Antoniespoort verbouwd door Alexander Pasqualini en Willem Dirksz. In 1692 kreeg de Waag zijn huidige vorm doordat met een koepel en een middentoren de ruimte tussen de torens werd overdekt. Behalve de Waag werden er gilden gehuisvest – onder meer die van de Chirurgijns – die ieder hun eigen ingang hadden in de poortjes rondom het gebouw. In de jaren negentig van de 20e eeuw werd De Waag gerestaureerd door architect Walter Kramer. De constructie werd hersteld en binnen werden de beschilderingen en het houten koepelgewelf in oude staat teruggebracht. De Waag is onder meer in gebruik geweest als brandweerkazerne en museum en biedt nu plaats aan een café-restaurant en de Maatschappij voor Oude en Nieuwe Media. (ARCAM/MB)