Do Janne’s Weekly Post | Smart Cities: Wat is de vraag?


Foto Maarten Nauw

Onze tweede Architect in Residence van 2019, Do Janne Vermeulen – architect en medeoprichter van Team – deelt wekelijks van april t/m juni interessante artikels, websites, onderzoeken en video’s die haar bezig houden in relatie tot het onderwerp Smart Cities.

Weekly Post (16 april 2019)
Smart Cities: Wat is de vraag?

“Technology is the answer, but what was the question?” vroeg architect Cedric Price zich in de jaren 60 af. Het lijkt lang geleden, maar deze vraag is relevanter dan ooit nu smart technology, smart buildings en smart cities het architectuurdebat domineren. De vraag introduceert mooi het onderwerp waar ik mij als Architect in Residence de komende maanden in ga verdiepen en het onderwerp waarover wij, als ontwerpers, volgens mij in debat moeten: Smart Cities.

De aanleiding om het onderwerp Smart Cities te agenderen was de discussie die ik in november meekreeg in Toronto, waar Alphabet’s Sidewalk Labs het Toronto Waterfront wil gaan ontwikkelen tot een innovatief, duurzaam en slim stukje stad:

sidewalktoronto.ca
Business Case Overview

Het project leidde tot veel commotie en zorgen over privacy en machtsmisbruik. Onderwerpen die momenteel het discours over Sidewalk Labs – en over Smart Cities in het algemeen – domineren. Wat gebeurt er met de verzamelde data, wie is de eigenaar van de data en zijn de verzamelde gegevens wel echt anoniem? En vooral, krijgen de tech-giganten daarmee niet veel te veel macht? Alphabeth is namelijk het moederbedrijf van Google, wereldwijd één van de machtigste spelers op tech-gebied.

Hoewel deze discussie begrijpelijk en meer dan terecht is, vind ik dat ook een beetje jammer. Het leidt namelijk af van de vraag die ik vanuit mijn vakgebied, als architect, het meest interessant vindt: Waar willen we naartoe met onze steden en hoe kan technologie ons daarbij helpen? Kunnen we met behulp van slimme techniek, naast duurzamere en efficiëntere steden, bijvoorbeeld ook leukere, fijnere, gelukkigere steden maken?

Ik wil weten wat er gebeurt als wij, ontwerpers, architecten, stedenbouwkundigen, los van de grote tech-bedrijven, meer en vaker digitale mogelijkheden integreren in onze ontwerpen. Wat levert dat dan op voor de mensen die onze ontwerpen gebruiken?

De meest inspirerende voorbeelden van hoe slimme technologie, algoritmes en digitale media worden ingezet om menselijke interactie te bevorderen zijn nu nog vooral te vinden in de kunst. Het levert schurende, adembenemende werken op, zoals Franchise Freedom van Studio Drift:

www.studiodrift.com/work/#/franchise-freedom

Vanuit de wens om steden beter te maken, denk ik dat we het debat moeten opzoeken en de mogelijkheden van smart technology verkennen: Van Big Data Analysis als onderlegger en driver voor ontwerpoplossingen, tot het gebruiken van technologie om Experiences te creëren, die onze beleving van de stad veranderen en interactie tussen mensen bevorderen in plaats van afstompen. Maar natuurlijk ook vanuit de noodzaak om anders om te gaan met onze planeet: mobiliteit, afval, energie en CO2: kunnen we niet slimmer verspilling tegengaan en haar impact terugdringen?

Al lezende, kijkende, schrijvende en pratende over Smart Cities, blijkt het steeds weer verleidelijk te denken vanuit de techniek in plaats vanuit de stad. In plaats van “Wat willen wij en is slimme techniek daarvoor de oplossing?” gaat het over “Welke mogelijkheden biedt slimme techniek en wat kunnen we daarmee bereiken?”. Door deze omkering zijn we geneigd te geloven dat slimme technologie een gegeven is waar wij onze ontwerppraktijk op moeten aanpassen. Maar is dat wel zo? Zijn er eigenlijk ook ‘domme’ steden en zo ja, wat is daar mis mee? Is technologie inderdaad het antwoord op onze vragen? Is het echt wenselijk om ons te richten op digitale technologieën en de stad vol te hangen met slimme systemen en sensoren, of hebben we andere keuzes?

Kortom, heel veel vragen waarop slimme technologie misschien het juiste antwoord is. En misschien ook niet. De komende drie maanden ga ik op zoek naar inspirerende voorbeelden, interessante projecten en kritische blikken. In de hoop het debat vanuit een ontwerpende blik te voeden.

Over de Architect in Residence
De Architect in Residence (AiR) is een onafhankelijke ontwerper die in een vrije rol binnen Architectuurcentrum Amsterdam met bijvoorbeeld debatten, moderaties en columns de discussie aanjaagt over stedelijke ontwikkelingen. De AiR geeft gevraagd en ongevraagd advies aan de stad en haar bewoners. In 2019 heeft Architectuurcentrum Amsterdam maar liefst vier nieuwe Architects in Residence die ieder drie maanden voor hun rekening nemen en onderwerpen agenderen die zij belangrijk vinden. 


Gerelateerd

Architect in Residence #1 Keuze van de week

Nieuws

Architect in Residence Boom Landscape, deelt hier wekelijks tot eind maart interessante artikels, websites, onderzoeken en video's die hen...

Even voorstellen: de vier nieuwe Architects in Residence 2019

Nieuws

Aan wie geeft Architect in Residence Peter Defesche het stokje door in 2019?

Maak kennis met Philomene van der Vliet en Jan Maas | AiR #1 2019

Nieuws

Maak kennis met de Architect in Residence van het eerste kwartaal van 2019: Philomene van der Vliet en Jan...

Maak kennis met Marc Reniers | AiR #3 2019

Nieuws

Als Architect in Residence in de zomermaanden van 2019 wil Marc Reniers van het Amsterdamse architectenbureau M3H onderzoek doen...

Maak kennis met Do Janne Vermeulen | AiR #2 2019

Nieuws

Do Janne Vermeulen doet onderzoek naar Smart Cities in het tweede kwartaal van 2019

Maak kennis met Marc Koehler | AiR #4 2019

Nieuws

Marc Koehler wil de rol van Architect in Residence invulling geven met het thema Open Building van Habraken.