Do Janne’s Weekly Post | Smart Mobility


Onze tweede Architect in Residence van 2019, Do Janne Vermeulen – architect en medeoprichter van Team V Architectuur – deelt wekelijks van april t/m juni interessante artikels, websites, onderzoeken en video’s die haar bezig houden in relatie tot het onderwerp Smart Cities.

Weekly Post (27 mei 2019)
Smart Mobility

Smart Cities en Smart Mobility worden meestal in één adem genoemd. Van alle toepassingen van slimme techniek in steden, lijkt een efficiënte afwikkeling van vervoersstromen de meest voor de hand liggende. Zeker met het oog op onze steeds verder verdichtende steden. De toepassingen variëren van apps voor het vinden van vrije parkeerplaatsen en snelle ov-verbindingen, tot futuristische plannen met zelfrijdende auto’s en drone-taxi’s.

Kantelpunt
Nu ik mij in het onderwerp verdiep, krijg ik steeds meer het gevoel dat we op een kantelpunt staan in de geschiedenis. Dat onze steden binnen nu en afzienbare tijd een enorme verandering zullen ondergaan. Ik las hier in de Volkskrant een interessant artikel over, dat werd geïllustreerd met twee foto’s van Fifth Avenue in New York: één uit 1900 en één uit 1911. In 10 jaar tijd waren de paard-en-wagens volledig uit het straatbeeld verdwenen en vervangen door automobielen. De aanleiding van het artikel was de aankondiging van de gemeente Amsterdam om vanaf 2030 alle benzine- en dieselauto’s uit de stad te weren en alleen elektrische auto’s toe te laten. Dat lijkt ambitieus, maar zo snel kan het blijkbaar gaan.

Uberdominantie
Taxibedrijf Uber ziet het wel gebeuren. Zij zien de toekomst in ‘Micro-mobiliteit’: korte ritjes van A naar B, of dat nou per taxi, elektrische huurstep of straks per drone-taxi is. NRC publiceerde een uitgebreid artikel van Techredacteur Wouter van Noort, over de ambities van Uber om het stadsvervoer te domineren. Dara Khosrowshahi, bestuursvoorzitter van Uber, twitterde laatst dat het bedrijf wil dat „mensen hun auto vervangen door een app”. En niet alleen de auto, ook het openbaar vervoer, zo lijkt het. Van Noort merkt terecht op dat concurrentie het openbaar vervoer een impuls kan geven maar het ook kan uithollen. “Door het ov kapot te concurreren, zou Uber een nog grotere verkeerschaos kunnen veroorzaken in binnensteden.” Hierdoor dreigt het gevaar dat steden alleen maar drukker worden, wat volgens verschillende onderzoeken in bijvoorbeeld San Francisco nu al het geval is. Volgens Uber ligt de oplossing bij de inzet van drone-taxi’s.

Ode aan het ov
Hopelijk leiden deze ontwikkelingen juist tot een snel en efficiënt ov-netwerk of een hybride vorm van openbaar en taxi vervoer. Om de leefbaarheid in steden in de toekomst te garanderen is mijn inziens een investering in een fijnmazig netwerk van trams, metro’s, lightrail en treinen een goed begin. De Metropoolregio Amsterdam zou steden als London of Berlijn als voorbeeld kunnen nemen. In 2016 schreef ik voor Cobouw een pleidooi voor meer ondergronds OV. Ook kan ik mij volledig vinden in de Ode aan de tram die Matthijs de Boer eerder deze maand op de site van De Architect publiceerde.

Mobility as a Service
Om het nog iets smarter te maken zouden de verschillende vervoersmodaliteiten via slimme techniek nog beter op elkaar kunnen worden afgestemd. Een mooi initiatief om de dominantie van services als Uber te pareren is Mobility as a Service (MaaS), dat in Finland een succes is en ook in o.a. Antwerpen beschikbaar is. Ook in Amsterdam Zuid, waar wij met Team V aan Station Zuid werken, zijn ze aan het onderzoeken of dit concept kansrijk is. MaaS noemt zichzelf de Netflix of transportation. Het idee is dat alle vervoerstypen (ov, taxi’s, deelauto’s en –fietsen) zijn gekoppeld in één app (Whim), zodat je altijd de snelste reis van A naar B hebt. Je betaalt ook via de app. Het vereist samenwerkingen tussen bedrijven en de stad (overheid), die data met elkaar moeten delen over bijvoorbeeld drukte en vertragingen. Zo kan het zijn dat op het ene moment een ritje met de metro in combinatie met een deelfiets het snelst is, terwijl je op een ander moment beter een car2go of een Ubertaxi kunt pakken. Het doel van MaaS is om autobezit (en -gebruik) te verminderen, wat leidt tot minder verkeer en parkeerdruk, schonere lucht en veiligere straten. In deze visie zou Uber één van de radartjes zijn in het systeem.

De rol van de ontwerper
Terug naar de vraag waarmee ik mijn periode als Architect in Residence startte: welke rol spelen wij als architecten en ontwerpers? Allereerst kunnen wij ervoor zorgen dat het ov een prettige manier is van reizen, door mooie stations, prettige overstappen en comfortabele ondergrondse ruimtes te ontwerpen. Logistiek slimme oplossingen, al dan niet ingegeven door big data, kunnen echte kwaliteit toevoegen. Zoals de positionering van een fietsenstalling vlakbij het perron. Het ov zal zo niet alleen qua snelheid concurreren met de auto, maar ook qua gemak. Ook kunnen we bijdragen aan een goede inrichting van de openbare ruimte, waarin de mens en zijn ervaring centraal staan en waar de fietser en de voetganger de ruimte krijgen. Bij Sidewalk Labs in Canada hebben ze technologische ideeën over de flexibele scheiding van straat en trottoir. Een doelstelling die we in Nederlandse met woonerven en shared spaces echter ook op een ‘analoge manier’ lijken te bereiken. Tot nu toe ontwerpen wij vooral de omgeving waarin Smart Mobility plaatsvindt. Wat uiteindelijk precies het effect van technologie op het ontwerp zal zijn, blijft voor mij nog gissen.


Gerelateerd

Marc Koehler Kiest: Open Building Audio Tour

Nieuws

Onze vierde Architect in Residence (AiR) Marc Koehler buigt zich in het najaar van 2019 over het fenomeen Open Building. In de...

Marc Koehler Kiest | Waar het allemaal begon…

Nieuws

Onze vierde Architect in Residence (AiR) Marc Koehler buigt zich in het najaar van 2019 over het fenomeen Open Building. In de...

Marc Koehler Kiest: Bouwmeesters

Nieuws

Passen de ideeën van Marc Koehler wel in de huidige woningbouwopgave? Luister naar Bouwmeesters!

Marc Koehler Kiest: de toekomst van steden

Architect in Residence : Nieuws

Waar komt Marc Koehlers inspiratie vandaan?

© Architect Dialogues

Marc Koehler Kiest: Podcast Open Bouwen

Architect in Residence : Nieuws

Luistertip! Podcasts van onze vierde Architect in Residence!

Marc Koehler Kiest: maak kennis met Open Building

Nieuws

Onze vierde AiR gaat zich buigen over het fenomeen Open Building. 

Mini-Expo | De Amsterdamse Woningplattegrond, een selectie: 2013 – 2019

10 sep 2019 - 27 okt 2019 : Archief : Nieuws

Ontdek het verhaal van Amsterdam van de afgelopen vijf jaar aan de hand van maar liefst 120 woningplattegronden.

UITVERKOCHT! Discussieavond Open Building

15 okt 2019 : Archief : Nieuws

Discussieavond over het nut en de financiële haalbaarheid van Open Building, met Architect in Residence #4 Marc Koehler

Observatie #4 Leuke types!

Nieuws

Voor de echte plattegrondliefhebber!

Observatie #3 Compact wonen, klein maar fijn?

Nieuws

Onze derde Architect in Residence van 2019, Marc Reniers – architect en medeoprichter van M3H – doet in de...

Observatie #2: Maatpak of confectie?

Nieuws

Welke vragen moeten ontwerpers en opdrachtgevers zich stellen bij het ontwerpen van een plattegrond?

UITVERKOCHT Debat De Amsterdamse Woningplattegrond

11 sep 2019 : Archief : Nieuws

We steken de thermometer in de Amsterdamse woningbouw aan de hand van de woningplattegrond.


Verwant

Do Janne’s Weekly Post (slot) | Smart Cities en Privacy

Onze tweede Architect in Residence van 2019, Do Janne Vermeulen – architect en medeoprichter van Team V Architectuur – deelt wekelijks van april t/m...

Do Janne’s Weekly Post | Dialoog II met Philip Ross

De vijfde dialoog in een serie waarin Architect in Residence Do Janne Vermeulen per email een tweegesprek voert met...

Do Janne’s Weekly Post | Dialoog met Giovanni de Niederhausern

Dit is alweer de vierde dialoog in een serie waarin Architect in Residence Do Janne Vermeulen per email een...

Do Janne’s Weekly Post | Dialoog met Antonio Gomez-Palacio

Architect in Residence Do Janne Vermeulen in gesprek met Antonio Gomez-Palacio over sociale factoren bij het ontwerpen van smart...

Do Janne’s Weekly Post | Dialoog met Jasper Nijveldt

Dit is de tweede dialoog in een serie waarin Architect in Residence Do Janne Vermeulen per email een tweegesprek voert...

Do Janne’s Weekly Post | The Quantified-self

Architect in Residence Do Janne Vermeulen vraagt zich af wat zinvolle toepassingen van data-verzameling en analyse zijn die de...

UITVERKOCHT Debat Smart Cities of Domme Steden

Over het gebruik van data in Amsterdam, de ontwikkelingen in proeftuin Toronto en over de rol van de architect...

Do Janne’s Weekly Post | Dialoog met Philip Ross

De eerste uit een reeks van drie dialogen met mensen buiten het vakgebied van Do Janne Vermeulen

Do Janne’s Weekly Post | Smart Cities: Wat is de vraag?

Do Janne's Weekly Post over Sidewak Labs in Toronto, Canada

Maak kennis met Do Janne Vermeulen | AiR #2 2019

Do Janne Vermeulen doet onderzoek naar Smart Cities in het tweede kwartaal van 2019