Dr. Sarphatihuis


 
Weesperbuurt
Amsterdam
Abraham van der Hart
Voorziening
 
In de Weesperbuurt ligt aan de Roeterstraat het Dr. Sarphatihuis. Het van oorsprong achttiende-eeuwse gebouw is momenteel in gebruik als verpleeghuis. Het pand was echter ontworpen en gebouwd om te dienen als werkhuis.
 
Het Nieuwe Werkhuis
Architect Abraham van der Hart (ook bekend van het Maagdenhuis en De Kleine Komedie) kreeg in 1779 de opdracht om een nieuw werkhuis voor de stad te maken. Van der Hart was vanaf 1777 tot aan zijn dood in 1820 werkzaam als stadsbouwmeester van Amsterdam. Het ontwerpen en bouwen van openbare gebouwen behoorde tot zijn functie.
In werkhuizen woonden criminelen die er onder dwang moesten werken, met als doel hun leven te verbeteren. Daarnaast was het ook mogelijk voor arme mensen om te wonen in werkhuizen, maar in ruil daarvoor moesten ze net als de criminelen werken. In 1882 werd het Nieuwe Werkhuis geopend, gelegen aan de toenmalige rand van de stad.
Classicisme
Het Dr. Sarphatihuis is gebouwd in de stijl van het classicisme. Kenmerkend voor de classicistische stijl is het gebruiken van de klassieke bouwkunst als inspiratiebron. Deze stijl was erg populair in de tijd dat Van der Hart leefde en is ook terug te zien in de gevel het Dr. Sarphatihuis. Zo wordt de ingang van het gebouw bekroond door een fronton, een kenmerk dat in de klassieke bouwkunst vaak werd toegepast om een ingang te benadrukken. Een ander bekend Amsterdams gebouw in classicistische stijl is het Paleis op de Dam, waar ook een groot fronton op de gevel is geplaatst.
 
Verpleeghuis
In de jaren 70 van de vorige eeuw werd het pand verbouwd tot verpleeghuis. Alleen de buitenmuren van het oorspronkelijke gebouw zijn bewaard gebleven. Daarnaast kreeg het gebouw een nieuwe naam: het Dr. Sarphatihuis, een verwijzing naar Samuel Sarphati. Sarphati was een arts die een belangrijke rol speelde in de sociale en economische ontwikkeling van Amsterdam halverwege de negentiende eeuw. Omdat hij zoveel voor de stad heeft betekend besloot de gemeente destijds het verpleeghuis naar hem te vernoemen. Tot op de dag van vandaag is het Dr. Sarphatihuis nog altijd in gebruik als verpleeghuis.

Verwant