Geschiedenis van het ornament in Amsterdam


Tijdlijn uit de tentoonstelling Am I an Ornament?

Wat is een ornament?  “Een versiering, tool of sieraad”, dat is een ornament volgens de Dikke van Dale. In de tentoonstelling ‘Am I an Ornament?’ bij ARCAM worden de randen van deze definitie opgezocht. Een ornament is vandaag de dag immers meer dan alleen verfraaiing. Ornamenten kunnen een sociale of praktische functie hebben, als verbinding van een buurt of verkoeling van een gebouw. Een ornament is ook meer dan alleen een toevoeging. Soms beslaan ornamenten hele gevels of gebouwen.

In tegenstelling tot de ambachtelijke beelden van Hildo Krop van begin 20e eeuw bestaat hedendaagse ornamentiek bovendien vaak uit industrieel gemaakte prefab-elementen, met veel symmetrie en herhaling. Dat is mede een gevolg van stijgende arbeidskosten en automatisering.

Hoe die ontwikkeling van het ornament in de 20e eeuw er precies uit ziet ontdek je met deze korte samenvatting van de tijdlijn die te zien is in de tentoonstelling.

Baksteensculptuur van Hildo Krop, Het Schip, Michel de Klerk, 1919. Foto Theodoor Koelewijn

1910 t/m 1930
In de jaren 10, 20 en 30 van de vorige eeuw is h
et ornament in de vorm van kunst geïntegreerd in de architectuur. De sculpturen zijn uitbundig en gedetailleerd.

Het gevecht van Jacob met de Engel’ van Berend Hendriks, Christelijke HBS, Jan H. van der Zee en A. Meijer, 1960. Foto Theodoor Koelewijn

1940 t/m 1960
De jaren 40, 50 en 60 worden gekenmerkt door o
rnamenten in het platte vlak. De monumentale wandkunst is gestileerd en gecentreerd. 

Hubertushuis, Aldo van Eyck en Theo Bosch, 1978. Foto Theodoor Koelewijn

1970 t/m 1990
In de jaren 70, 80 en 90
worden verspringende gevels, balkons en gekleurde gevelbeplating ornament. 

ARCAM, René van Zuuk architecten. Foto Sanne Couprie

1990 t/m 2010
De jaren
90, 00 en 10 kenmerken zich door sculpturale architectuur als ornament en gevelvullende versiering.

Ravel Residence, OZ. Foto Jan de Wit

2000 <
Vanaf de eeuwwisseling zijn ornamenten multifunctioneel, lichtgewicht en industrieel gemaakt. 

Wil je meer zien en leren? Bezoek dan gratis de fototentoonstelling Am I an Ornament? t/m 15 november 2020 bij ARCAM. Bekijk ook alle ornamenten op de kaart van Amsterdam en maak je eigen fietstocht langs deze bijzondere geschiedenis. 


Gerelateerd

Fototentoonstelling Am I an Ornament?

09 jun 2020 - 04 nov 2020 : Nieuws

Ontdek de betekenis van het Amsterdamse ornament nu en in de toekomst in de fototentoonstelling Am I an Ornament?

Mini Expo Was I an Ornament?

09 jun 2020 - 15 nov 2020 : Nieuws

Wat gebeurt er als studenten van de Academie van Bouwkunst losgelaten worden in het depot van Monumenten en Archeologie...

360º Tour tentoonstelling Am I an Ornament?

Nieuws : Tours

Waan je voor even in de tentoonstelling Am I an Ornament?

Iedere dag een feestelijke opening bij ARCAM!  

09 jun 2020 - 30 jun 2020 : Archief : Nieuws

ARCAM viert heropening met iedere dag een feestelijke opening!