Heineken Brouwerij


 
Stadhouderskade 78
Amsterdam
I. Gosschalk, B.J. Ouëndag
Heineken
Tram 6-7-10, halte Weteringcircuit; Tram 16-24-25, halte Eerste Jacob van Campenstraat.
Ton Heijdra, De Pijp. Monument van een wijk, Alkmaar, 1997; 'Silo-gebouw van de Heinekens Bierbrouwerij te Amsterdam', Bouwkundig Weekblad, nr.30 (24 juli 1926), p.304-306.
1926
Bedrijven
 

Voormalige bierbrouwerij, nu brouwerijmuseum

In 1864 kocht Gerardus Adrianus Heineken bierbrouwerij De Hooiberg aan de Nieuwezijds Voorburgwal. Hij besloot vervolgens een nieuwe brouwerij voor de productie van Beiers bier te laten bouwen ten zuiden van de stad, aan de gloednieuwe Stadshouderskade op de hoek met de Ferdinand Bolstraat. In 1868 werd in de brouwerij naar ontwerp van Isaac Gosschalk het eerste bier vervaardigd.

In de periode daarna verrees ten zuiden en ten oosten van de brouwerij de Buurt YY, ofwel de Pijp. De brouwerij groeide intussen ook. Heineken kocht in 1930 een deel van de Jacob van Campenstraat van de gemeente omdat hij de grond tussen Ferdinand Bolstraat, Quellijnstraat, Van der Helststraat en Stadshouderskade optimaal wilde benutten. Voorwaarde van de gemeente was wel dat, als de firma de industriële bebouwing niet meer als zodanig zou gebruiken, de gemeente als eerste het recht zou hebben de straat weer terug te kopen. Die afspraak kwam goed van pas in 1988, toen Heineken de brouwerij sloot. In 1990 werd begonnen met de bouw van het boogvormige Marie Heinekenplein met woningen, winkels, kantoren en een parkeergarage naar ontwerp van Kees de Kat.

Sinds de bouw van de eerste brouwerij was het complex meerdere malen uitgebreid, zodat aan het begin van de twintigste eeuw een vrij grauwe, willekeurige verzameling industriële gebouwen was ontstaan. Architect B.J. Ouëndag werd uitgenodigd het complex te verbouwen, waardoor de gevels wat levendiger werden. In 1924-1926 bouwde Ouëndag bovendien een nieuwe, rechthoekige silo in gewapend beton, bekleed met baksteen. In de jaren daarna is het complex nog meermaals uitgebreid. Sinds 1990 is aan de Stadhouderskade het museum van de bierbrouwer gevestigd. (ARCAM/DH)