Hoe is het nu met… het Bajes Kwartier


‘Dit zijn de toekomstige wijken van Amsterdam’, kopte Het Parool in 2017. In dit artikel bracht de krant acht wijken in kaart: het Hamerkwartier, de Sluisbuurt, Havenstad, het Amstelkwartier, Bajes Kwartier, Centrumeiland/Middeneiland, het Marineterrein en Elzenhagen Zuid.  

We zijn inmiddels drie jaar verder en er is veel gebeurd en veranderd in de stad. ARCAM is benieuwd wat er van de plannen terecht is gekomen. Welke projecten zijn er gerealiseerd in de wijken en wat gaat daar de komende jaren nog gebeuren? Kortom, hoe is het nu met de toekomstige wijken van Amsterdam!? Vandaag: een buurt die op een plek met een rijk verleden wordt gebouwd met de kennis en technologisch vernuft van vandaag en met het oog op de toekomst: het Bajes Kwartier. 

Beeld: impressie Bajes Kwartier © AM

Van tralies naar balkonhekjes
In oktober 2018 was het zover: de Bijlmerbajes werd geslooptOp één toren na ging het iconische cellencomplex volledig tegen de grond. Uit de as van de beruchte gevangenis, waarvan de zes torens het beeld in en rond Overamstel sinds 1978 bepaalden, verrijzen nieuwe circulaire woontorens. Het Bajes Kwartier verwijst niet alleen in naam naar de geschiedenis van de plek, maar ook in bouwkundig opzicht: de wijk zal gebouwd worden met 98% van het materiaal uit de gevangenis. Zo worden de oude tralies gebruikt als balkonhekjes en de celdeuren als bruggen. Hoewel het terrein zich momenteel nog vooral laat kenmerken door de sloop van de Bijlmerbajes, zal hier in 2025 een wijk staan met 1350 woningen, een biologische markt, een school, een verticale stadstuin en nog veel meer! 

Beeld: situatie Bajes Kwartier, oktober 2020 © Joachim de Graaf

De transformatie van een gevangenis
De Bijlmerbajes, officieel Penitentiaire Inrichting Overamstel, werd naar ontwerp van Koos Pot-Keegstra (1908-1997) opgeleverd in 1978 en deed tot 2016 dienst als gevangeniscomplex. Daarna bleek het complex veel mogelijkheden te bieden. Zo heeft het complex huisvesting geboden aan jongeren en statushouders, ontstond er een creatieve broedplaats, en werden er tijdens ADE 2018 technofeesten gegeven. Maar vanaf 2018 ging de sloop toch echt van start en inmiddels zijn vijf van de zes gevangenistorens met de grond gelijk gemaakt om plaats te maken voor het Bajes Kwartier.  

Terwijl de uiteindelijke contouren van het Amstelkwartier steeds beter zichtbaar worden, staat de bouw van het Bajes Kwartier nog in de kinderschoenen. Hoewel het terrein er nog uitziet als een barre woestenij, gebeurt er genoegIn het deel van de bajes dat nog overeind staat, is beautiful mess gevestigd. Hier is de oude wasserette van de gevangenis getransformeerd tot een restaurant, waar vluchtelingen een baan aangeboden krijgen. 

Beeld: impressie Amstel onderdoorgang © A&E architecten

Aangezien de plek als gevangenis zo afgesloten mogelijk moest zijn, is het nu de uitdaging om het terrein beter te verbinden met het stedelijk weefsel van Amsterdam. Daar wordt al hard aan gewerkt. Dit jaar is een deel van de onderdoorgang Amstelstroomlaan gerealiseerd, naar ontwerp van A&E architecten. De onderdoorgang wordt uiteindelijk een belangrijke verbinding tussen het Bajes Kwartier en de rest van de stad, met name het Amstelkwartier.  

Beeld: indeling clusters via de Wijde Blik

Vier clusters
Het plan voor het Bajes Kwartier, ontworpen door OMA, in samenwerking met Lola Landscape en FABRICations, is verdeeld in vier clusters, namelijk het Kennis-, Design- Centrale- en Amstelcluster. Deze vier zijn met elkaar verbonden door de “verlengde Kalverstraat”, wat een verwijzing is naar de oude Kalverstraat in het voormalige gevangeniscomplex. Bij het ontwerpen van clusters ligt de focus op maximale duurzaamheid en circulariteit 

De clusters hebben elk een eigen functie en identiteit, waarmee een connectie wordt gelegd met een omliggende wijk. Zo gaat de Kenniscluster een relatie aan met het nabijgelegen Science Park en wordt onder andere het nieuwe schoolgebouw van het Spinoza20first gehuisvest. Het Designcluster wordt een bruisende verzamelplaats voor creativiteit. Er komen galeries, werkplekken voor internationale topkunstenaars en een expo ruimteMaar er komt ook horeca, een verticale tuin met stadslandbouw en een klimhal. 

In het Centrale cluster en het Amstel cluster ligt de nadruk op wonenAangezien de Centrale cluster het middelpunt van de wijk vormt, vestigen hier ook andere voorzieningen zoals een biologische markt, een kinderopvang en een gezondheidscentrum. Naast wonen ligt in het Amstel cluster het accent sterk op groen. Er komen zeven woontorens, waartussen een weelde aan tuinen en parken mogelijkheid zal bieden tot ontspanning, sport en samenzijn. 

Beeld: impressie Bajes Kwartier © OMA

Nog even wachten…
De verwachting is dat de nieuwe buurt in 2025 klaar is. D
e komende tijd zal het terrein gereedgemaakt worden om de bouw van de 1350 woningen te starten, waarvan de eersten halverwege 2021 al in de verhuur en verkoop komen. Met het Bajes Kwartier gaat Amsterdam kennismaken met een nieuw soort wijk die de uitdagingen van de toekomst het hoofd biedt door maximaal in te zetten op groen, duurzaamheid en circulariteit.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Gerelateerd

Hoe is het nu met… Elzenhagen Zuid

Nieuws

In de laatste 'Hoe is het nu met...' nemen we een kijkje in een wijk diep in Amsterdam-Noord.

Hoe is het nu met… Het Marineterrein

Nieuws

Duik in het verleden, het heden en de toekomst van het omstreden Marineterrein.

Hoe is het nu met… Centrumeiland en Strandeiland 

Nieuws

Ontdek het nieuwe land van Amsterdam!

Hoe is het nu met… het Amstelkwartier

Nieuws : Tips

Een duurzame stadswijk die steeds meer vorm krijgt.

Hoe is het nu met… Haven-Stad?

Nieuws : Tips

Wat komt er terecht van de grootse plannen voor Haven-Stad?

Hoe is het nu met… De Sluisbuurt?

Nieuws : Tips

Hoe staat het ervoor met de toekomstige hoogbouwwijk van Amsterdam?

Hoe is het nu met… het Hamerkwartier?  

Nieuws : Tips

Hoe is het nu met de 'toekomstige wijken' van Amsterdam? ARCAM zoekt het uit!