Huis de Pinto


 
St. Antoniesbreestraat 69
Nieuwmarktbuurt
Amsterdam
Elias Bouman
David Emanuel de Pinto
1686
Cultuur, Kantoren
 

In de Sint Antoniesbreestraat in de Nieuwmarktbuurt is dit pand met een bijzondere geschiedenis te vinden, gelegen tegenover het Zuiderkerkhof en omringd door moderne panden uit de jaren 1980. Het zeventiende-eeuwse gebouw is in de jaren 1970 van sloop gered. Sinds de oplevering in 1602 heeft het pand verschillende functies gehad, tegenwoordig is er een ruilbibliotheek gevestigd en worden er culturele activiteiten georganiseerd.

Het gebouw is in 1602 gebouwd in opdracht van Jan Janszoon Carel, één van de oprichters van de uit datzelfde jaar daterende Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC). Hij kocht zes naast elkaar liggende percelen, waarop hij het huis liet bouwen. Het bestaat uit een smal zijhuis aan de linkerzijde en een breed hoofdgebouw rechts. De gevel was, waarschijnlijk, een dubbele trapgevel. In 1651 werd het verkocht aan de Portugees-Joodse familie De Pinto, naar wie het huis vernoemd is. David Emanuel de Pinto liet het huis in 1686 ingrijpend verbouwen door Elias Bouman, die het pand haar huidige zandstenen voorgevel gaf in de stijl van het Hollandse classicisme. Tot en met de negentiende eeuw was het pand in familiebezit. Daarna raakte het in verval.

Begin jaren zeventig van de vorige eeuw werd het gebouw bedreigd met sloop, wegens de aanleg van de metro en een vierbaansweg, onderdelen van de zogeheten cityvorming. De Stichting De Pinto wist het huis te redden, waardoor de historische rooilijn in de straat – de uiterste grens van bebouwing – in stand werd gehouden. De stichting liet het pand restaureren, waarna het een buurtfunctie kreeg. De Openbare Bibliotheek vestigde zich tot aan 2012 op de begane grond. Sinds begin 2014 zit een literair en cultuur ontmoetingscentrum met ruilbibliotheek in het pand. (ARCAM/RB)