Kerk ‘De Duif’


 
Prinsengracht 756
Grachtengordel
Amsterdam
Theo Molkenboer, restauratie: Archivolt architecten
1857
Religie
 

Het is een beetje zoeken op de Prinsengracht, maar achter een rij bomen en tussen een aantal grachtenpanden, vind je op nummer 756 de kerk ‘De Duif’. De naam De Duif stamt uit de 17e eeuw, de tijd dat de parochie diensten organiseerde in het schuilkerkje ‘Het Vrededuifje’ in de Kerkstraat. Toen aan het einde van de 18e eeuw door een grote brand een kavel elders vrijkwam, vestigde de parochie van het Vrededuifje zich in een bakstenen gebouw aan de Prinsengracht. Door herstructurering van de bisschoppelijke hiërarchie, werd De Duif halverwege de 19e eeuw aangewezen als een van de negen parochiekerken in Amsterdam. De verdriedubbeling van het aantal parochianen en de slechte staat van het gebouw, resulteerde in plannen voor een nieuwe en grotere kerk. In 1857 werd het huidige kerkgebouw naar ontwerp van de productieve kerkenarchitect Theo Molkenboer opgeleverd.

Het gebouw oogt aan de buitenkant enigszins ingetogen en kan tot het neoclassicisme worden gerekend. Dit is te zien aan de versierde voorgevel inclusief zuilen met daarboven een driehoekig geveldeel, timpaan genaamd. Wie goed kijkt, ontdekt bovenin de gevel een gouden duif. Van binnen verrast het interieur, dat rijkelijk is versierd met beelden en kleurrijke muurschilderingen. De kerk beschikt over een groot Smits-orgel, vernoemd naar de befaamde Brabantse orgelbouwer.

Door teruglopend kerkbezoek en geldgebrek raakte de kerk in de loop van de 20e eeuw in verval. Toen er sprake was van sloop is het pand eind jaren ’70 gekraakt door een aantal bevlogen parochianen. Met veel kunst en vliegwerk hebben zij het pand behouden tot uiteindelijk het gebouw in 1995 is aangekocht door het Amsterdams Monumenten Fonds (nu Stadsherstel). Voor een symbolisch bedrag werd de kerk overgenomen van het Bisdom Haarlem en begon de restauratie onder leiding van het architectenbureau Peters en Boogers (nu Archivolt Architecten). In 2002 werd de kerk feestelijk in gebruik genomen. Ook het bijzondere Smits-orgel is in 2006 grondig gerestaureerd en is zowel door het rijk als door de gemeente erkend als monument.

Stadsherstel is de huidige eigenaar van het pand. Het Amsterdamse bedrijf redt monumenten en beeldbepalende panden door ze te restaureren en vervolgens een passende bestemming te geven. In veel gevallen worden de ruimtes verhuurd voor verschillende doeleinden. Stadsherstel houdt de panden in bezit en garandeert hiermee het onderhoud. De Duif doet momenteel dienst als cultureel en maatschappelijk centrum en is te huur voor allerlei doeleinden. Op zondag is de kerk gereserveerd voor de diensten van de Oecumenische Basisgemeente De Duif. (Arcam / Yvonne de Korte)