NH Grand Hotel Krasnapolsky


 
Dam 9
Centrum
Amsterdam
G.B. Salm, Gebr. Van Gendt A.L. Zn, F. Kuipers, P.J.H. Cuypers e.a.
Tram 1, 2, 4, 5, 9, 16, 24, 25 (halte Dam)
Marlies Buurman & Flora van Gaalen, Room Service, Amsterdam 2007, p.26-27.
1866
Leisure

Een dorp aan de Dam

NH Grand Hotel Krasnapolsky begon ooit als een klein koffiehuis in de Warmoestraat en groeide uit tot het grootste vijfsterrencongreshotel van Nederland. De wordingsgeschiedenis van Krasnapolsky is een verhaal van uitbreiden en verbouwen.

Sinds het bouwjaar 1866 groeide Krasnapolsky met behulp van diverse architecten, waaronder de Gebroeders Van Gendt A.L. Zn, F. Kuipers, P.J.H. Cuypers en M. Grothausen, uit tot een groot complex, een ‘dorp aan de Dam’. Zeer bekend en architectonisch van groot belang is de door G.B. Salm ontworpen Wintertuin. Deze uit 1880 daterende tropische tuin bevindt zich in een reusachtige zaal van twee verdiepingen hoog, met een glazen dak met ijzeren spanten die worden gedragen door gietijzeren zuilen. Op de eerste verdieping bevond zich een eveneens gietijzeren balustrade waaraan bogen met honderden lampen waren bevestigd. Dat de constructie tevens een decoratieve functie had, was eind negentiende eeuw een noviteit in de Nederlandse bouwkunst.

Vanaf 1882 werd de Wintertuin elektrisch verlicht, wat zeer modern was in een tijd waarin de stad nog voornamelijk door gaslicht werd verlicht. Speciaal hiervoor werd op het binnenterrein van Krasnapolsky een door Salm ontworpen elektriciteitscentrale neergezet. Het is als de oudst bewaarde elektriciteitscentrale van Nederland op de Rijksmonumentenlijst geplaatst. Ook het pand waarin Restaurant Reflet is gevestigd, is een monument. Het werd in 1885 gebouwd en heette toen nog ‘De Witte Kamer’. Het interieur bevat nog steeds schilderijen uit die tijd van A. Graux. In de jaren vijftig van de vorige eeuw werd met behulp van Marshall-hulp het Polmanhuis aan het hotel toegevoegd waarmee Krasnapolsky echt aan de Dam is komen te liggen. (ARCAM/BU/FG)