Paleis op de Dam


 
Dam 1
Amsterdam
Jacob van Campen
Stadsbestuur van Amsterdam
Vijf minuten lopen vanaf het Centraal Station
Maaike Behm, Maarten Kloos (ed.), 25 Buildings you should have seen - Amsterdam, Amsterdam, 2002. Zie voor meer informatie over dit gebouw ook de rubriek 'Typisch Amsterdams' op www.amsterdam.nl
1665
Wonen

Voormalig stadhuis, nu koninklijk paleis

Midden in de Gouden Eeuw kreeg Amsterdam een stadhuis in de stijl van het Hollands Classicisme. De bouw startte in 1648 en in 1655 werd het stadhuis officieel geopend, hoewel het pas tien jaar later afgerond zou zijn. Het werd gebouwd op een schaal die voor Europa ongekend was en daarom werd het destijds ook wel het ‘achtste wereldwonder’ genoemd. Het stadhuis werd gefundeerd op een legendarisch aantal (13.659) houten palen en geheel opgetrokken uit een oorspronkelijk zeer lichte kleur zandsteen.

De façade heeft eenvoudige vormen en is sober van versiering. Het interieur, waarin veel marmer is gebruikt, is weelderiger. Een groot gedeelte ervan kwam pas in de 18e eeuw klaar. Het gebouw lijkt zeer massief, maar heeft twee binnenplaatsen, met daartussen op de hoofdas de imposante Burgerzaal. De zaal stelt het universum voor met Amsterdam als middelpunt. In de zaal zijn, net zoals in de frontons boven de vooruitspringende middenpartijen, symbolen te zien van vrede en deugdzaamheid. Kenmerkend voor de burgerlijke cultuur van die dagen is het ontbreken van een monumentale ingangspartij. Aan de Damzijde bevindt zich de Vierschaar waar ooit recht werd gesproken in zaken van leven en dood. Het publiek kon vanaf de Dam het schouwspel gadeslaan door de bronzen hekken. In 1808 veranderde koning Lodewijk Napoleon het stadhuis in een paleis. (ARCAM/JV)