Pentagon


 
Rondom Zuiderkerkhof
Nieuwmarkt
Amsterdam
Theo Bosch
1983
Metro Nieuwmarkt
1983
Bedrijven, Leisure, Wonen
 

Op de kop van de Sint Antonisbreestraat realiseerde Theo Bosch – een van de pioniers van de Nederlandse stadsvernieuwing – een woongebouw dat zich presenteert als een bolwerk op de grens van de Nieuwmarktbuurt en de Waterloopleinbuurt.

Na de oorlog verpauperden de Nieuwmarktbuurt en het Waterlooplein en omgeving waardoor het voor de hand lag om volgens de toen heersende ‘city-vorming’-gedachte, dwars door de Nieuwmarktbuurt een vierbaansweg en een metrolijn te plannen, en bij het Waterlooplein een nieuw stadhuis. Het stadhuis kwam er, gecombineerd met een muziektheater, en onder het Waterlooplein en de Stopera werd de metrolijn aangelegd. Na vele protestacties van buurtbewoners, activisten en architecten tegen de sloop van de Nieuwmarktbuurt, werd deze woonbuurt volgens een plan van Theo Bosch en Aldo van Eyck weer opgebouwd. Historische panden werden gerenoveerd en nieuwbouw werd waar mogelijk aangepast aan de schaal van de bestaande bebouwing en het oorspronkelijke stratenpatroon. Binnen dit gebied ontwierp Bosch een onregelmatig gevormd, min of meer gesloten blok voor 88 woningen met aan de straatkant een aantal winkels. Kenmerkend is de manier waarop het gebouw zich voegt in het fijnmazige karakter van de buurt met een verticaal gelede gevel en een semi-openbare binnenplaats. De plastische gevel is geen resultaat van vormwil maar van functionele overwegingen op het gebied van oriëntatie, lichttoetreding en bruikbaarheid van iedere afzonderlijke woning. De architectuur van het gebouw is kenmerkend voor een periode waarin Bosch zeer beïnvloed was door het werk van Aldo van Eyck. (ARCAM)