Plan van Gool


 
Het Hoogt, Het Laagt, Bovenover, Benedenlangs
Amsterdam
F.J. van Gool
Oyevaar, Stolle, Van Gool
Dienst Stadsontwikkeling, Gemeente Amsterdam
Bus 32, halte Nieuwe Purmerweg +5 min. lopen
1968
Wonen
 

Creatief wonen in het groen

Het wooncomplex werd tussen 1962 en 1968 gerealiseerd naar ontwerp van architect Frans van Gool, waardoor het al gauw bekend stond als ‘Plan Van Gool’. Op een leeg terrein in Amsterdam Noord moesten meer dan duizend woningen gerealiseerd worden met een grote diversiteit aan woningtypen.

In eerste instantie werden drie architecten, Frans van Gool, Aldo van Eyck en Jaap Bakema, uitgenodigd met een voorstel te komen. Van Eyck trok zich terug en Van Gool en Bakema stonden lijnrecht tegenover elkaar. Bakema wilde de complexiteit van het plan – met grote aantallen onderling zeer verschillende woningen – tot uitdrukking brengen in bebouwing met afwisselende bouwhoogten. Van Gool – wiens plan uiteindelijk de voorkeur kreeg – bedacht een plan waarin de complexiteit juist beheerst werd. Aan de buitenzijde zou de diversiteit van de woningen achter de gevel niet af te lezen zijn.

Uitgangspunt voor Van Gool was een grote tuin met daarin een evenwichtige compositie van hoogbouw. Het ensemble wordt gevormd door flats van vijf lagen hoog die losjes door het gebied kronkelen. De gevels zijn van glas, ingekaderd door slanke betonnen kolommen. De woningen worden ontsloten door galerijen op de begane grond en de derde verdieping. De afzonderlijke bouwblokken zijn met elkaar verbonden door luchtbruggen die doen denken aan de toegangsslurven voor vliegtuigen op Schiphol, ook een project van Van Gool. Samen met de gebolde balkonbalustrades ‘versieren’ zij het complex en geven het zijn karakteristieke herkenbaarheid. Met het project omarmde Van Gool herhaling en anonimiteit als kwaliteiten die horen bij het wonen in een stedelijke omgeving.

Vlak na de oplevering trok Het Breed vooral een middenklasse van starters, jonge academici, kunstenaars en vormgevers, waardoor een levendige, ‘hippe’ buurt ontstond. (ARCAM/FG)