Ronde Lutherse Kerk


 
Singel 11
Amsterdam
Adriaan Dortsman
G.M. Nuis, Amsterdam, een wandeling van Dam tot Dam, noord-westroute, Amsterdam, 2000 http://www.bmz.amsterdam.nl/adam/nl/groot/koekerk.html
1671
Leisure, Religie
 

Classicistische koepelkerk aan het Singel

De bouw van de Ronde Lutherse Kerk, onder leiding van bouwmeester Adriaan Dortsman, werd in 1671 voltooid. Met een cirkelvormig grondplan is geprobeerd de protestantse centraalbouw in een nieuw bouwtype te verpakken. De Ronde Lutherse Kerk is het enige protestantse kerkgebouw met een cirkelvormige plattegrond in Nederland.

De kerk heeft een koepel in plaats van een kerktoren omdat alleen op gereformeerde kerkgebouwen een toren geplaatst mocht worden. Opvallend aan de koepel is de koperen dakbekleding die in de loop der tijd door oxidatie groen is geworden. De opzet van de kerk is classicistisch, en wordt gekenmerkt door Dorische pilasters en rechthoekige vensters. Deze vensters voorzien de kerk van daglicht, samen met de vensters in de tamboer en de lantaarn.

Meerdere branden hebben de Ronde Lutherse Kerk geteisterd. Een brand op 18 september 1822 vernietigde vrijwel het gehele interieur. De buitenmuren bleven overeind maar de koepel stortte tussen deze muren naar beneden. In 1826 werd de koepelkerk herbouwd naar ontwerp van T.F. Suys en J. de Greef. De nieuwe kerk bleef grotendeels hetzelfde als het oorspronkelijke ontwerp. Echter, de Dorische zuilen werden vervangen door Ionische en de koepel werd voorzien van cassettes naar voorbeeld van het Pantheon in Rome.

Sinds 1935 is het gebouw niet meer in gebruik als kerk. Tegenwoordig wordt het gebouw vanwege zijn goede akoestiek gebruikt als congres- en concertzaal voor het nabijgelegen Sonesta Hotel. Om deze reden draagt de kerk nu de naam Sonesta koepelzaal. (ARCAM/TJ)