Trippenhuiscomplex

Het Trippenhuiscomplex bestaat uit vijf naast elkaar gelegen panden aan de Kloveniersburgwal. De kern van dit complex is het monumentale Trippenhuis, ontworpen door architect Justus Vingboons voor de broers Louys en Hendrik Trip en in 1662 opgeleverd. Sinds 1812 biedt het Trippenhuis, een prestigieus voorbeeld van het Nederlands classicisme, samen met de vier aangelegen gebouwen onderdak aan de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). De renovatie van dit complex is gerealiseerd door Office Winhov in samenwerking met HOEK Architecture & Preservation AIA.

Van doolhof naar duidelijkheid
Door de vele wijzigingen, doorgebroken muren en uitbouwen door de jaren heen, bevond zich achter de gevel van het complex een wirwar van gangen en kamers. De renovatie moest meer duidelijkheid brengen binnen dit ondoorzichtige geheel van ruimtes. In het programma van aanpak ging het vooral om de renovatie van de ontvangstruimtes, publieke zalen en een langetermijnvisie voor de restauratie van het historische complex. Daarbij is ook voorzien in het brandveilig maken van het Trippenhuis. Nieuwe voorzieningen, ondersteunende faciliteiten en alle techniek zijn naadloos in het ontwerp ingepast.

Eigen karakter
Eén van de grote ingrepen van Office Winhov betreft de nieuwe publieke ontvangstruimte in het pand naast het historische Trippenhuis. Bij de renovatie is de verhoogde stoep voor dit deel verwijderd en de vloer naar straatniveau verlaagd. Hierdoor opent het gebouw zich naar buiten en kan de voorbijganger een blik naar binnen werpen. Het pand is opgedeeld in een aantal salons, waarbij elke ruimte een eigen stijl en functie kreeg. Dit is geïnspireerd op de architectuur van het 17e-eeuwse Trippenhuis, waar elke kamer en zaal een eigen karakter had afhankelijk van de functie van die betreffende kamer of zaal. Een voorbeeld hiervan is de ‘Groote Sael’ ofwel de Rembrandtzaal, waar in de zeventiende eeuw gasten van de familie Trip werden ontvangen en de Nachtwacht hing. Daarnaast hebben de zalen nieuwe namen gekregen, waaronder van vrouwelijke wetenschappers.

Bronzen panelen
Aan de straatkant is de gevel van het pand naast het Trippenhuis bekleed met gegoten, bronzen panelen. Deze verwijzen naar de ‘metaalhandel’ van de gebroeders Trip, handelaren in wapens en munitie. De gevel van het pand is opengewerkt zodat de activiteiten van KNAW beter zichtbaar zijn en het gebouw een uitnodigend en representatief gezicht naar de stad krijgt. Dit is gerealiseerd door de beletage te verwijderen en grotere ramen in de gevel te plaatsen.

Het Trippenhuiscomplex is één van de tien genomineerden voor de Gouden A.A.P. 2020.

Afbeeldingen: René de Wit

360 graden ARCAM: de Prins Hendrikkade

Wist je dat er op struikelafstand van ARCAM heel veel bijzondere architectuur te vinden is? Wandel voor of na je bezoek eens één van de vele buurten in rondom ons informatiecentrum aan de Prins Hendrikkade. Ontdek verborgen parels, transformatietopstukken, nieuwe architectuur in het bestaande straatbeeld en het verhaal achter een van de bekende wijken uit het Amsterdamse centrum.   

In 360 graden ARCAM lichten we wekelijks een nieuwe buurt uit. Dit is de laatste aflevering van deze reeks. Wzoomen in op de straat waar het bijzondere ARCAM-gebouw gevestigd is: de Prins Hendrikkade. 

Beeld: Prentbriefkaart van de Prins Hendrikkade ca.1900 via Stadsarchief Amsterdam

De Prins Hendrikkade is in 1879 vernoemd naar de zoon van koning Willem II en de broer van koning Willem III, namelijk Prins Hendrik, ook wel bekend als Hendrik de Zeevaarder. De straat loopt vanaf het Singel langs Centraal Station tot het Kattenburgerplein zoals te zien is op de bovenstaande historische afbeelding (tip: klik op afbeelding om details van de kaart te bekijken en voor de volledige grootte).

Beeld: Amsterdam Centraal by Benthem Crouwel © Berbe Rinders

Station Amsterdam Centraal, Stationsplein
We beginnen de 360 graden wandeling bij het Centraal Station. Het station is gebouwd tussen 1881 en 1889 en ontworpen door architect P.J.H. Cuypers en ingenieur/architect A.L. van Gendt. De historische fragmenten zijn nog steeds te zien in de gerenoveerde Koninklijke Wachtkamer. Om het grote aantal reizigers optimaal te kunnen bedienen, wordt er sinds 1997 gewerkt aan de grootschalige metamorfose van Amsterdam CS. Zo is er een nieuw busstation aangelegd (Benthem Crouwel Architects) en worden de hallen en passages opgeknapt (IJhal en Cuyperspassage). Niet alleen bovengronds vinden er veranderingen plaats, ook ondergronds wordt het station gemoderniseerd – met bijvoorbeeld een halte voor de in 2019 opgeleverde Noord/Zuidlijn 

Beeld: Art’otel

Art’otel, Prins Hendrikkade 33
Op de hoek van de Prins Hendrikkade en de Martelaarsgracht, direct tegenover het Centraal Station vind je het Art’otel. Het monument dat in 1921 als hoofdkantoor voor de N.V. Koninklijke Hollandsche Lloyd was gebouwd, is in 2013 verbouwd tot ‘art’otel Amsterdam’ door Evert Breman / ADP architecten, i.s.m. Digital Space. Het nieuwe ontwerp herstelt enkele historische elementen in het interieur en zorgt tegelijkertijd voor een modern tintje. Bewonder het eens van dichtbij!

Beeld; Scheepvaarthuis © Jan Derwig

Grand Hotel Amrâth Amsterdam, Prins Hendrikkade 108-114
Er zitten nog veel meer bijzondere hotels gevestigd aan de Prins Hendrikkade. Neem ook eens een kijkje bij het historische Amrâth HotelHet hotel is gevestigd in het voormalig Scheepvaarthuis dat in 1916 door J.M. van der Mey ontworpen is. Het gebouw is in Amsterdamse Schoolstijl uit baksteen opgetrokken. Bekijk zelf de indrukwekkende details op de gevel van het gebouw, die allemaal verwijzen naar het scheepvaart verleden. Je kan ook samen met onze collega’s van Museum het Schip deze gevelbeelden bewonderen tijdens een van de rondleidingen! 

De IJtunnel
Je volgende stop is een van de bekende tunnels in Amsterdam: de IJtunnel. De IJtunnel is sinds 1968 de doorgang van Amsterdam Centrum naar Amsterdam Noord. De totale lengte van de tunnel bedraagt maar liefst, inclusief op- en afritten, 1.682 meter!

Beeld: NEMO Science Museum gezien vanaf de Oosterdokskade © Berbe Rinders

NEMO Science Museum, Oosterdok 2
Het groene gebouw bovenop de tunnel zal je niet ontgaan. Daar waar de IJtunnel het water in gaat, stijgt het gebouw van NEMO Science Museum juist op uit het water als een boot. Het dak fungeert als terras en stedelijk plein en geeft prachtig uitzicht over de stad. Wist jij dat het pand, ontworpen door Renzo Piano, zijn kleur dankt aan de geoxydeerde koperplaten die het gebouw bekleden? 

Beeld: Brugwachtershuisje Kortjewantsbrug © SWEETS hotel

SWEETS Hotel, Kortjewantsbrug
Als je voorbij ARCAM loopt, kom je bij de laatste twee stops van deze wandeling uit. Naast ARCAM vind je namelijk het brugwachtershuisje dat tegenwoordig dient als hotel. Dit bijzondere transformatieproject maakt deel uit van SWEETS Hotel. In samenwerking met architectenbureau Space&Matter worden meer dan twintig leegstaande brugwachtershuisjes in de stad omgetoverd tot hotelkamers. 

Beeld: Oracle kantoor via Peak Development

OracleNieuwevaart 5
Schuin tegenover SWEETS Hotel vind je een groot kantoorpandDit moderne gebouw is sinds 2017 de nieuwe locatie van Oracle. Het kantoorpand is volledig herontwikkeld tot een duurzaam pandDe originele constructie uit 1880, bestaande uit gietijzeren kolommen met houten liggers, is op de begane grond en eerste verdieping nog zichtbaar. Dfaçade van het oorspronkelijke pakhuis werd volledig vervangen door grote raampartijen voor optimaal lichtinval 

Beeld: ARCAM © Berbe Rinders

Architectuurcentrum Amsterdam, Prins Hendrikkade 600
We eindigen de laatste wandeling natuurlijk in ons eigen bijzondere pand. Het gebouw aan de Prins Hendrikkade 600 is ontworpen door René van Zuuk en in 2003 opgeleverd. Het pand bestaat uit een met zink gecoate aluminiumlaag, Deze laag geeft het gebouw zijn moderne uitstraling. Aan de zijde van het Oosterdok heeft ARCAM een volledig glazen gevel die uitzicht biedt over het water. Nieuwsgierig naar dat uitzicht en wat je binnen allemaal kan zien? Neem dan vanaf 9 juni 2020 eens een kijkje bij de nieuwe tentoonstelling; Am I an Ornament? 

Dit was hem dan, de laatste 360 graden ARCAM! De afgelopen maanden hebben we mooie lijstjes met zowel historische als moderne architectuur voor je samengesteld. Wekelijks werd er een andere buurt uitgelicht van het Amsterdamse centrum, met ARCAM als middelpunt van de 360 graden natuurlijk. Je vindt alle dertien wandelingen in dit overzicht.  

360 graden ARCAM: het Rembrandtplein

Wist je dat er op struikelafstand van ARCAM heel veel bijzondere architectuur te vinden is? Wandel voor of na je bezoek eens één van de vele buurten in rondom ons informatiecentrum aan de Prins Hendrikkade. Ontdek verborgen parels, transformatietopstukken, nieuwe architectuur in het bestaande straatbeeld en maak kennis met het verhaal achter één van de bekendste wijken in het Amsterdamse centrum.   

In 360 graden ARCAM lichten we wekelijks een nieuwe buurt uit. Deze week: het Rembrandtplein. Met een korte wandeling vanaf ARCAM via Uilenburg en langs het Waterlooplein bevind je je zo op één van de bekendste uitgaansplekken van Amsterdam. In deze dynamische omgeving zijn veel historische bouwwerken terug te vinden. Neem eens een kijkje! 

Beeld: Overzichtsfoto Rembrandtplein (1982) met beeld Rembrandt in het midden | Stadsarchief Amsterdam, Jan van Broekhoven

Het drukbezochte Rembrandtplein was van oudsher de locatie voor de Amsterdamse Botermarkt. Deze zuivelmarkt had voorheen de Reguliersgracht als vaste standplaats, maar de omwonenden hadden enorm veel last van het afval en de stank. Pas in de negentiende eeuw werd het plein geherstructureerd en kreeg het zijn nieuwe naam samen met een enorm gietijzeren beeld van Rembrandt van Rijn als eerbetoon aan de schilder 

Beeld: Blauwbrug met op de achtergrond de Stopera (2005) | Stadsarchief, Martin Alberts

De Blauwbrug
Vanaf het Waterlooplein loop je over de Blauwbrug naar het Rembrandtplein. De brug heeft haar naam te danken aan een houten voorganger met kenmerkende blauwe balustrades. De huidige brug is in 1883 ontworpen in eclectische stijl door de architecten B. de Greef en W. Springer. De brug, die mogelijk is geïnspireerd op de Alexander-III brug over de Seine in Parijs, is een rijksmonument 

Beeld: The Bank uit archief ARCAM © Kees Hummel

The Bank, Rembrandtplein 47
Het voormalige ABN AMRO-bankgebouw is in 1926 ontworpen door Architecten H.P. Berlage en B.J. Ouëndag in een typische Amsterdamse Schoolstijl. Het gebouw is uit baksteen opgetrokken en voorzien van geïntegreerde versieringen en een klokkentoren. In 2011 werd ‘The Bank’ getransformeerd tot een bedrijfsverzamelgebouw door Architectenbureau Rijnboutt. Door met veel glas en licht te werken krijgt het gebouw een transparant karakter. Het verliest hiermee de vestingsfeer van vroeger toen men geld liever opborg achter een massieve gevel. 

Beeld: NH Schiller Hotel uit archief ARCAM

NH Hotel, Rembrandtplein 26
Als je op het Rembrandtplein staat zie je diverse hotels. Schuin tegenover The Bank zie je het NH Hotel (voormalig Caransa Hotel). Dit historische gebouw (1969) staat op de plek van het in 1943 verwoestte Rembrandttheater. Het is ontworpen door architect Piet Zanstra voor de flamboyante vastgoedmagnaat Maup Caransa. Toentertijd was het één van de modernste en duurste hotels van Amsterdam.  

Beeld: de Kroon via website 020apps

De Kroon, Rembrandtplein 17
Aan de overkant van het plein vind je barrestaurant De Kroon. Wist je dat het gebouw zijn dankt naam aan het kroningsjaar van koningin Wilhelmina in 1898In 2016 is het fin de siécleinterieur aangepast aan de moderne tijd. Er zijn nog steeds historische onderdelen te bewonderen, zoals het originele rariteitenkabinet boven de bar.

Beeld: Reguliersbreestraat met in het midden het Cineac-gebouw (2011) | Stadsarchief Amsterdam, Doriann Kransberg

Cineac, Reguliersbreestraat 31
Vanaf het Rembrandtplein loop je vervolgens de Reguliersbreestraat in. Het voormalig Cineac bioscoopgebouw is een van de eyecatchers in deze straat. Het gebouw werd in 1934 ontworpen door Jan Duiker in de stijl van het Nieuwe Bouwen. Deze architectuur kenmerkt zich door de incorporatie van licht, lucht en ruimte in het ontwerpIn de jaren ‘30 van de vorige eeuw was dit een zeer modern gebouw met lichtreclame en enorme letters op het dak. Wat vind jij van dit iconische gebouw? 

Beeld: Theater Tuschinski, met details gevel (2006) | Stadsarchief Amsterdam, Martin Alberts

Theater Tuschinski, Reguliersbreestraat 26-34
Tegenover Cineac staat Theater Tuschinski. De bioscoop werd in 1921 door architectHijman Louis de Jong ontworpen in opdracht van theatereigenaar Abraham Tuschinski. Het gebouw heeft een aantal zeer kenmerkende details in de stijl van de Amsterdamse school, Jugendstil en Art-DecoDeze details zijn aangebracht om de aandacht van de bezoekers te trekken. Lees er meer over in onze Online Architectuurgids!

Beeld: Munttoren (2013) via Ken Uw Stad

Munttoren, Muntplein 12-14
We sluiten de wandeling af met het oudste gebouw: de Munttoren. Loop de straat uit en bekijk het restant van de oorspronkelijke toegangspoorten tot de stad Amsterdam. De naam verwijst naar het recht van muntslag dat Amsterdam verkreeg in 1672. De 35 meter hoge toren komt zelf uit 1620, naar ontwerp van Hendrick de Keyser. Vier eeuwen later is het gebouw nog steeds een onmisbaar herkenningspunt voor de stad.

Beeld: Rembrandtplein (2005) met het standbeeld van Rembrandt en de Nachtwachtgroep (groep is geplaatst in 2005 en verwijderd in 2020) | Stadsarchief Amsterdam, Martin Alberts

In deze wandeling heb je diverse historische panden bekeken. De geschiedenis van Amsterdam is nog steeds goed zichtbaar in de architectuur van het Rembrandtplein en omgevingVolgende week nemen we je als afsluiter van deze reeks mee over onze eigen Prins Hendrikkade!

 

 

360 graden ARCAM: Overhoeks en Sixhaven

Wist je dat er op struikelafstand van ARCAM heel veel bijzondere architectuur te vinden is? Wandel voor of na je bezoek eens een van de vele buurten in rondom ons informatiecentrum aan de Prins Hendrikkade. Ontdek verborgen parels, transformatietopstukken, nieuwe architectuur in het bestaande straatbeeld en het verhaal achter een van de bekende wijken uit het Amsterdamse centrum. 

In 360 graden ARCAM lichten we wekelijks een nieuwe buurt uit. Deze week zoomen we in op een uitzicht dat wij dagelijks vanuit ons paviljoen bewonderen: Overhoeks en Sixhaven 

Beeld: Panorama van Sixhaven en het IJ (2012) via Stadsarchief Amsterdam / Eric Dix

Overhoeks en Sixhaven zijn onderdeel van stadsdeel Amsterdam Noord, gelegen aan het IJ recht tegenover het Centraal Station. Het is een belangrijk vervoersknooppunt in de stad. Door de nieuwbouw van duizenden woningen in Noord steken namelijk steeds meer mensen dagelijks het IJ over. Ook neemt het aantal bezoekers aan dit deel van de stad toe, mede door de aanleg van de Noord/Zuidlijn. Het is dan ook niet gek dat de gemeente erop inzet om dit gebied verder te ontwikkelenEr valt hier veel mooie moderne architectuur te ontdekkenWij hebben een aantal bijzondere projecten voor je op een rij gezet!  

Beeld: Luchtfoto Overhoeks (2009) met toren Overhoeks via Stadsarchief Amsterdam / Doriann Kransberg

Vanaf ARCAM wandel je langs het Oosterdok via Nemo Science Museum naar het Centraal Station. Vanaf de IJzijde pak je de veerpont richting Buiksloterweg aan de overkant van het IJJarenlang heeft het bedrijf Shell zich gehuisvest in dit gebied. Om ruimte te maken voor de nieuwe wijk, heeft Shell haar onderzoeks- en kantoorfuncties verplaatst naar het nieuwgebouwde New Technologie Centre (Arcadis). Het stedenbouwkundig plan van Geurst en Schulze is in opdracht van de gemeente Amsterdam en ING Real Estate/Ymere opgesteld. De nieuwe wijk zou een stads karakter krijgen. Aan jou om tijdens deze wandeling te oordelen of dat is gelukt

Beeld: A’DAM Tower als middelpunt tussen Eye Filmmuseum en B’mine | © Berbe Rinders

A’DAM Toren, Overhoeksplein 1 
Eenmaal aan de overkant is de A’DAM toren niet te missen. Wandel vanaf de pont over de bijzondere brug Overhoeks naar dit indrukwekkende gebouw. Deze voormalige Shell-toren heeft in 2016 een nieuwe bestemming gekregen. Het bouwwerk (1971) van architect Arthur Staal is verbouwd tot een veel bezochte blikvanger, in samenwerking met o.a. architect Felix ClausHet vernieuwde gebouw is een prachtig voorbeeld van een succesvolle herbestemming en transformatie. 

Beeld: EYE Filmmuseum | © Berbe Rinders

Het Eye FilmmuseumIJpromenade 1
Naast het metershoge gebouw van de A’DAM toren zie je een wit gebouw met een opvallend design. Dit gebouw is de thuisbasis van het Eye Filmmuseum, een museum voor iedereen die van film en kunst houdt, met meerdere bioscoop- en museumzalen. Het pand is ontworpen door het Weense bureau Delugan Meissl Associated Architects en opende in 2012 zijn deuren. Het gebouw wat volgens de architecten een stalen puzzel is, heeft van alle kanten een ander uiterlijk. Wist jij dat het gebouw een horizontale tegenhanger moet zijn van de A’DAM toren

Beeld: de Europa gezien vanaf het IJ

De EuropaOverhoeksparklaan 130-290
Een ander project dat te vinden is op het voormalige Shell-terrein is het wooncomplex de Europaontworpen door Portugese architect Álvaro Siza. Aan de rand van ontwikkelgebied Overhoeks bevinden zich drie grote woongebouwen met een prachtig uitzicht over het IJ. De witte marmeren gevel blinkt je tegemoet. 

Beeld: B’mine | © Floris Lok

B’Mine, Bercylaan 7-299
Sinds 2017 is de Noord skyline een toren rijker. De 75 meter hoge energiezuinige woontoren B’Mine met unieke woningplattegronden is bekend van het Friends woningen’ concept. Bewonder het ontwerp van Paul de Ruiter Architects eens van dichtbij!  

Beeld: Hyperion Lyceum | © Petra Appelhof

Hyperion Lyceum, Badhuiskade 361
Als je verder in noordelijke richting wandelt, vind je aan de achterzijde van het Tolhuis het Hyperion Lyceum. Architecten Joost Ector en Joost Noorden hebben op speelse wijze een school gerealiseerd te midden van alle bebouwing. Zo hebben de architecten op verschillende niveaus buitenruimten gecreëerd waardoor iedere verdieping een andere vorm krijgt. Zo ontstaan er diagonale zichtlijnen. En wat bij een ontwerp voor een school natuurlijk niet mag ontbreken is een glijbaan! Deze is midden in het gebouw gesitueerd zodat leerlingen zich sneller kunnen verplaatsen. 

Er valt nog veel meer architectuur te ontdekken in de gebieden Overhoeks en  Sixhaven. Bewonder bijvoorbeeld eens het bekende IJplein (1982) van Rem Koolhaas, dat mogelijk een beschermd stadsgezicht wordt. In de toekomst zal dit gebied nog verder ontwikkelen en uitbreiden, met of zonder de veelbesproken brug over het IJ. 

360 graden ARCAM: Czaar Peterbuurt

Wist je dat er op struikelafstand van ARCAM heel veel bijzondere architectuur te vinden is? Wandel voor of na je bezoek eens een van de vele buurten in rondom ons informatiecentrum aan de Prins Hendrikkade. Ontdek verborgen parels, transformatietopstukken, nieuwe architectuur in het bestaande straatbeeld en het verhaal achter een van de bekende wijken uit het Amsterdamse centrum.    

In 360 graden ARCAM lichten we wekelijks een nieuwe buurt uit. Deze week: de Czaar Peterbuurt. Wandel via de Oostelijke Eilanden naar deze historische wijk en keur haar moderne jasje. 

Beeld: Czaar Peterbuurt en Oostelijke Eilanden, op achtergrond ARCAM. via Stadsarchief Amsterdam; Freerk de Vos

De Czaar Peterbuurt ligt ten oosten van ARCAM en stond jarenlang bekend als een grauwe en armoedige buurt. Niet gek dus dat het diende als decor voor de film Ciske de RatKenmerkend voor de buurt is de negentiende-eeuwse bouwstijl: smalle straten, weinig groen en kleine, ondiepe woningen. In 2003 heeft de stadsdeelraad Amsterdam Centrum het Plan van Aanpak voor de Czaar Peterbuurt vastgesteld om de buurt te transformeren naar een mooie woonwijk. Dankzij een aantal grootschalige projecten in de buurt is dat gelukt. Daarvan hebben we een mooie selectie voor je gemaakt!  

Beeld: Woningen in het Funenpark via Stadsarchief; Ton van Rijn

Het Funen en het Funenpark
Het Funen is een van de buurten die het imago van de Czaar Peterbuurt heeft opgekrikt. Het gebied, dat nu wordt bedekt door het Funenpark, werd vroeger afgesloten door de stadsmuren en de bolwerken die hier stonden. Bekijk de restanten hiervan tijdens je wandeling. 

Beeld: Woning Funenpark via Stadswandelkantoor website

Het Funen is een stedenbouwkundig plan van oud-rijksbouwmeester Frits van Dongen. De wijk bestaat uit het autovrije Funenpark met daarin 16 woonblokken, elk met een ander ontwerp – waarvan we een aantal uitlichten in dit artikel. De driehoekvormige nieuwbouwwijk en het park zijn dankzij een samenwerking tussen meerdere partijen nu een groen onderdeel van de Czaar Peterbuurt. 

Funenhof, Blankenstraat 390
Bovenin het Funenpark vind je een modern kleinschalig wooncomplex: het Funenhof. Het bijzondere ontwerp uit 2018 van Arons en Gelauff architecten i.s.m. HOSPER landschapsarchitecten, telt acht eengezinswoningen met een fraai vormgegeven buitenruimte. De woningen hebben een houten luifel die zowel horizontaal als verticaal wordt toegepast. Hierdoor kan de gevel maximaal transparant blijven, zonder dat er al te veel inkijk ontstaat. 

Beeld: Melior in Funenpark

Melior, Funenpark 470-479
Het betonnen blok Melior van Geurst & Schulze architecten ligt midden in het Funenpark. Dankzij de vides en patio’s zijn alle verdiepingen optisch met elkaar verbonden. Om de massieve gebouwen te verbinden met de omgeving is de gevel voorzien van een raster van staaldraden waarlangs beplanting omhoog wordt geleid. Daardoor zal het blok uiteindelijk overwoekerd worden door groen. 

Beeld: Verdana © Luuk Kramer

Verdana, Funenpark 360-369
Gebouw Verdana is het laatst opgeleverde woonblok in Het Funen. Met zijn goudkleurige kozijnen en zijn golvende daklijn vormt Verdana een opvallende verschijning in het vooral hoekige woonmilieu. Mede daarom won het ontwerp van NL Architects in 2011 de Amsterdamse Nieuwbouwprijs. 

Beeld: Sporenboog als geluidsscherm

Sporenboog, Cruquiuskade
Wandel het park uit richting het water De Nieuwe Vaart. Je volgende stop, het woongebouw Sporenburg (De Architekten Cie.), bevindt zich namelijk net buiten het Funenpark. Het pand komt je als treinreiziger vast bekend voor aangezien het aan het spoor gelegen is. De langgerekte gevel van Sporenboog dient tevens als een geluidsscherm voor de hele buurt om overlast van het treinverkeer tegen te gaan. 

De Keyzer, Czaar Peterstraat 2-22
De Keyzer is een van de bekendste projecten uit de buurt. Ruim honderd jaar lang werd het begin van de Czaar Peter- en de Blankenstraat gekenmerkt door de zogenaamde Dubbeltjespanden. Sloop van deze panden bood ruimte voor een groot woonblok: de Keyzer. Grote raampartijen, in combinatie met diepe penanten, laten dit solide bouwwerk een transparante indruk maken. Frantzen et al architecten is verantwoordelijk voor het nieuwe ontwerp dat in 2011 de Zuiderkerkprijs verdiende. 

Er valt veel moderne architectuur te bekijken in de Czaar Peterbuurt en het Funenpark. Wandel samen met ons door deze getransformeerde, levendige wijk!

360 graden ARCAM: Westerdokseiland

Wist je dat er op struikelafstand van ARCAM heel veel bijzondere architectuur te vinden is? Wandel voor of na je bezoek eens een van de vele buurten in rondom ons informatiecentrum aan de Prins Hendrikkade. Ontdek verborgen parels, transformatietopstukken, nieuwe architectuur in het bestaande straatbeeld en het verhaal achter een van de bekende wijken uit het Amsterdamse centrum. 

In 360 graden ARCAM lichten we wekelijks een nieuwe buurt uit. Deze week: Het WesterdokseilandWesterdokseiland ligt ten westen van het Centraal Station en is vanaf ARCAM op de fiets in minder dan tien minuten te bereiken. In deze wandeling, of fietstocht, hebben we een selectie gemaakt van al het moois dat hier te vinden is.

Beeld: Luchtfoto van IJDock en op de voorgrond Westerdoksdijk via Stadsarchief / Doriann Kransberg

Het voormalig rangeerterrein is in 1834 aangelegd als dijk om te voorkomen dat het IJ zou dichtslibben. In de loop van de negentiende eeuw werd de dijk steeds verder uitgebreid voor de toenemende industrie en de uitbreiding van het spoor en de haven. Nadat deze industrie en de daarbij behorende arbeiders zich verplaatste naar het Westelijk Havengebied, werd het eiland langzaam bevolkt door krakers, kunstenaars en woonbootbewoners. Tegenwoordig is de oude industriële bebouwing bijna volledig vervangen door nieuwbouw. 

Beeld: Paleis van Justitie door ASR Vastgoed Ontwikkeling

Paleis van Justitie 
Vanaf Centraal Station loop je langs het water dDe Ruijterkade af. Vanaf de brug voor de Westerdoksdijk zie je in het water een massief gebouw staan. In dit complex bevindt zich o.a. Het Nieuwe Paleis van Justitie. Het Nieuwe Paleis van Justitie is in 2013 ontworpen door Claus & Kaan ArchitectenHet nieuwe Paleis van Justitie is met zijn twee gebouwen slechts een onderdeel van het uit vijf gebouwen bestaande IJdock, waarvoor Dick van Gameren en Bjarne Mastenbroek (de architectengroep) het masterplan hebben gemaakt. Het spelen met zichtlijnen staat centraal in dit ontwerp.  

Beeld: La Grande Cour via website MVSA

La Grande Cour
Schuin tegenover het Paleis van Justitie vind je La Grande Cour Westerdokseiland. Een complex ontworpen door Heren 5 Architecten, MVSA en de Architekten Cie. Het combinatiegebouw heeft twee entrees, één aan de Westerdoksdijk en één aan de Westerdokskade. Het geheel bestaat uit verschillende blokken waarin woningclusters, parkeerplaatsen en verschillende soorten bedrijfsruimten te vinden zijn. Het gebouw ontleent zijn naam aan de grote binnenplaatsen tussen de verschillende clusters. 

Beeld: Stenen Hoofd © Freerk de Vos

Stenen Hoofd
Op het westelijke punt van eiland aangekomen zie je aan je rechterhand een stukje natuur en lagune. Dit is het Stenen Hoofd. Zoals je ziet zijn de contouren van de inmiddels afgebroken loods nog steeds zichtbaar. De kades van het Stenen Hoofd staan tegenwoordig onder botanici bekend als een muurplantenreservaat en maken om die reden deel uit van de Hoofdgroenstructuur van Amsterdam. Geniet hier van het prachtige uitzicht over het IJ en Overhoeks! 

Beeld: Silodam gezien vanaf het IJ, via Stadsarchief Amsterdam / Doriann Kransberg

Silodam
Loop door naar de volgende stop op de route: dSilodam. Van oorsprong een strekdam voor graansilo’s, die aan het eind van de negentiende eeuw werd aangelegd. Tegenwoordig staat er een kleurrijk complex met een verscheidenheid aan woon- en werkplekkenHet complex is ontworpen door MVRDV en is geïnspireerd op gestapelde zeecontainers. Zie jij dat er in terug? 

Beeld: Pontsteiger © Ossip van Duivenbode

Pontsteiger
Vanaf dit stuk eiland heb je een mooi uitzicht op de Pontsteiger. Afgelopen jaar is dit inmiddels iconische gebouw opgeleverd. Het gebouw, ontworpen door Arons en Gelauff architecten, heeft een kenmerkende dubbelgeklapte U-vorm. De architecten hebben met deze vorm getracht het ideale woongebouw te creëren zoals te lezen is in het boek Pontsteiger: een reconstructie. In samenwerking met Koninklijke Tichelaar uit Makkum is een speciaal glazuur ontwikkeld waardoor er zes verschillende tinten gevelstenen voorkomen. Deze zorgen ervoor dat het gebouw meekleurt met het licht en elk moment van de dag een andere kleur heeft. 

Zo is er op Westerdokseiland in de loop van de eeuwen heel wat veranderd en is het schiereiland stukje bij beetje van een industrieterrein naar een nieuwbouwwijk aan het water getransformeerd. 

Nog niet uitgewandeld? Ontdek dan met onze Do It Yourself wandeling de aangrenzende Houthaven!

 

 

 

 

 

 

360 graden ARCAM: Oostelijke Eilanden

Wist je dat er op struikelafstand van ARCAM heel veel bijzondere architectuur te vinden is? Wandel voor of na je bezoek eens door een van de vele buurten rondom ons informatiecentrum aan de Prins Hendrikkade. 

In 360 graden ARCAM lichten we met regelmaat een nieuwe buurt uit. Deze week: Kattenburg, Wittenburg en Oostenburg. Ook nu we geadviseerd worden om thuis te blijven in verband met het Coronavirus, kan het soms fijn zijn om even de benen te strekken. Wandel met dit mooie weer eens naar de Oostelijke Eilanden en ontdek hun rijke historie in de scheepsbouwindustrie, maar kijk ook naar alle prachvan de nieuwbouw.

Beeld: Oost Indisch Zee Magazijn via Beeldbank Stadsarchief Amsterdam / Pieter Schenk (1660-1713).

Langs het Scheepvaartmuseum, via de Kattenburgerstraat, loop je zo Kattenburg in. Samen met Wittenburg en Oostenburg zijn dit drie kunstmatige eilanden die rond 1650 zijn aangelegd. De eilanden werden gevuld met pakhuizen, scheepswerven en scheepvaart-gerelateerde gebouwenRond de 19e eeuw krijgen de eilanden meer een industrieel karakter en staan ze bekend om de productie van stoommachines en stoomlocomotieven.  

Doorlopend naar de Kattenburgerkruisstraat ga je een poort door, ook wel de Triomfboog van Kattenburg genoemd. Ode pijlers van de onderdoorgang staan verhalen van en over de buurtbewoners. In dezelfde straat kun je de Vogeltjes van Kattenburg bewonderen. Het i2009 gemaakte kunstwerk is ontworpen door Margot Berkman en Eline Janssens en is in 2011 genomineerd voor de Amsterdamse Straatkunstprijs. 

Beeld: De vogeltjes van Kattenburg via website Margot Berkman

Loop vervolgens de Kattenburgerkade af langs het water. Aan het eind van de kade steek je de brug over naar Wittenburg, om vervolgens je weg te vervolgen naar het Windroosplein.  

Beeld: Vierwindenhuis

Vierwindenhuis, Windroosplein
Aan dit plein ligt het Vierwindenhuis. Dit gebouw, van architect Gian Piero Frassinelliheeft een naam die goed past bij die van het Windroosplein. De vier hoeken van dit complex, dat 89 koopwoningen bevat, zijn georiënteerd op de windrichtingen.  

Vanaf het Vierwindenhuis zie je ook het gebouw van de voormaligKoninklijke Noord- en Zuid-Hollandse Reddingmaatschappij. Tegenwoordig is hier Amsterdam Wharf gevestigd 

Beeld: Het Groendland via website Kondor Wessels vastgoed

Het Groenland, Jacob Burggraafstraat
Loop vervolgens door de Kleine Wittenburgerstraat langs Het Groenland, een appartementencomplex opgeleverd in 2004 door architectenbureau AWG Architecten en projectontwikkelaar Kondor Wessels Vastgoed. Het complex is neergezet op de plek van de voormalige scheepswerf ‘Het Groenland’. Inspiratie voor het ontwerp van het complex zijn de oude pakhuizen. Bijzonder is dat het gebouw met twee zijden in het water van de Wittenburgervaart staat.  

Beeld: Wiener & Co

Wiener & Co, Oostenburgergracht
Steek vervolgens de Wittenburgervaart over via de Ezelsbrug. Vanaf dit bruggetje heb je een prachtig uitzicht op de boothuizen van Wiener & Co. Ook deze panden zijn gebouwd op een voormalig scheepswerf. Het project werd gerealiseerd door Terra Ontwikkeling (Heijmans en NIBC) en ontworpen door architectenbureau Arons en Gelauff architecten. In 2017 won het complex de Zuiderkerkprijs

Beeld: Wonen in de Drukkerij via website IAA Architecten

Wonen in de DrukkerijOostenburgervoorstraat 
Verderop in de Oostenburgervoorsstraat staat dit bijzondere woonblok, op de plek van de vroegere Amsterdamse drukkerij Van Orsouw. Dit project is door een aantal particulieren op eigen initiatief gerealiseerd door samen te werken in een Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO). Toen twee panden vrij kwamen te staan eind twintigste eeuw werd in 2013 het project Wonen in de Drukkerij ontworpen door architectenbureau IAA Architecten. De twee panden werden gesloopt en een compleet nieuw pand werd gebouwd met prachtig klassiek metselwerk. Niet zo gek dus dat Wonen in de Drukkerij in 2018 genomineerd werd voor de Zuiderkerkprijs. 

Beeld: Werkspoorhallen

Werkspoorhallen, Zeemagazijnkade e.o.
Via de Werkspoorbrug uit 1896 loop je naar de volgende stop. Je kan hier een kijkje nemen in de tijd van de industriële bedrijvigheid van de 19e eeuw door langs de Werkspoorhallen te lopen. Deze vijf aan elkaar geschakelde ruimtes worden ook wel de Van Gendthallen genoemd. In 2001 zijn de hallen benoemd tot Rijksmonument.  

Beeld: INIT Gebouw © Alf van Beem

INIT-gebouwJacob Bontiusplaats 9
Een stukje verderop is het nieuwe INIT-gebouwGROOSMAN Architecten, te bewonderen. Dit immense bedrijfsverzamelgebouw is niet te missen en staat op de plek waar zich vroeger de VOC-pakhuizen bevonden. Het gebouw heeft een dubbele glazen gevel en in combinatie met de strakke, rechthoekige vormen en het gebruik van beton, staal en glas past het mooi bij het industriële karakter van het eiland. 

Houd de Oostelijke Eilanden goed in de gaten want de komende jaren zijn er veel bijzondere nieuwbouwprojecten gepland! Neem bijvoorbeeld eens een kijkje op Oostenburg, voor een inzicht in de toekomst! Meer leren over Amsterdam Oost? Check dan het videocollege over dit stadsdeel! 

ARCAM bedankt alle partijen die een bijdrage hebben geleverd aan de totstandkoming van dit artikel. Waar mogelijk en bekend zijn bronnen en beeldrechten genoemd. Neem voor vragen contact met ons op. 

360 graden ARCAM: Rokin en Spui

Wist je dat er op struikelafstand van ARCAM heel veel bijzondere architectuur te vinden is? Wandel voor of na je bezoek eens een van de vele buurten in rondom ons informatiecentrum aan de Prins Hendrikkade. 

In 360 graden ARCAM lichten we wekelijks nieuwe buurten uit. Met deze week het historische hart van onze stad: het Rokin en het Spui! Vanaf ons paviljoentje loop je zo via de Nieuwmarkt naar dit deel van het centrum. Of pak de nieuwe Noord/Zuidlijn, winnaar van de Gouden A.A.P. 2019vanaf het Centraal Station en stap uit midden op het Rokin.  

Beeld: het Damrak en het Rokin in 1544, vervaardigd door Cornelis Anthonisz

Het Rokin en Spui zijn van oudsher al nauw verbonden. De Amstel liep dwars door de stad via het huidige Rokin en werd verbonden met de Singel via het Spui. In de 19e en 20e eeuw werden de wateren voor een groot deel gedempt en kwam er meer plek voor bebouwing. De twee plekken staan bekend om hun historische achtergrond en panden, waar nog genoeg van te zien is – zoals bijvoorbeeld café Hoppe uit 1670 op het Spui. 

Beeld: het Rokin voor de demping ca. 1913, © Jan Willemsen

Veel van deze historische panden hebben tegenwoordig een compleet andere look en/of functie gekregen. Maak deze week in 360 graden ARCAM kennis met de transformatieprojecten van het Rokin en Spui! 

Beeld: bouw Rokin 21-49

Voormalig Hudson’s Bay Flagship, Rokin 21-49
Als je de metro uitloopt of het Rokin op wandelt, valt gelijk dit imposante gebouw opHet nog geen dertig jaar oude Fortisgebouw was, met zijn tachtig meter lange gevel, stedenbouwkundig een rare eend in de bijt in het historische centrum van de stad. Daarom heeft Rijnboutt in 2016 de kavel opgesplitst en het kantoor getransformeerd naar retailruimte 

Beeld: NRC gebouw NAPnieuws.nl

NRC, Rokin 65
Iets verder op het Rokin staat het volgende indrukwekkende pand. In 2012 wordt het voormalige Optiebeurs-gebouw omgetoverd naar het kantoor van NRC Media en naar een café-restaurant door Cees Dam (Dam en Partners Architecten) en Jaap Dijkman Architecten. De gesloten gevels zijn vervangen door glas in vernikkelde en antracietkleurige aluminium puien, waardoor het gebouw een toegankelijke indruk wekt.  

Beeld: Oudhof Effectenkantoor via Amsterdam Inside

OudhofRokin 99
Het opvallendste gebouw van deze buurt is zeker het voormalige Oudhof Effectenkantoor (nu Spar HQ). Wist je dat dit gebouw het jongste monument van Amsterdam is? Het pand werd in 1990 ontworpen door ontwerper en architect Mart van Schijndel, in opdracht van effectenkantoor Oudhof, en is één van de zeldzame voorbeelden van Postmodernisme in Nederland. Het monument (sinds 2016) heeft volgens sommigen ook menselijke vormen in de gevel. Loop langs en beoordeel het zelf!
* met dank aan Natascha Drabbe

Beeld: het Allard Pierson

Allard Pierson, Oude Turfmarkt 127
Dit kolossale gebouw valt niet te missen! Aan de Oude Turfmarkt tegenover het Rokin vind je het voormalige hoofdkantoor van de Nederlandse Bank. Tegenwoordig zit er een archeologisch museum in, het Allard Pierson, maar er zijn nog steeds originele ornamenten en historische kamers te vinden in dit prachtige pand. Het museum is in 2019 begonnen aan een verbouwing en uitbreiding. Benieuwd hoe dat eruit komt te zien? Wandel dan eens naar binnen!  

Via de getransformeerde Kalverpassage – door de Architekten Cie. – vervolg je de route naar de volgende stop: het Amsterdam Museum.  

Beeld: Binnenplaats Amsterdam Museum via Amsterdam Museum

Amsterdam Museum, Kalverstraat 92
Een van de bekendste transformatieprojecten van Amsterdam is de herinrichting van het voormalig Burgerweeshuis. Sinds 1975 is het Amsterdam Museum gevestigd in dit historische pand. Bijzonder is de poort aan de Kalverstraat uit 1581, die de hoofdingang vormt tot het terrein. 

Beeld: Bungehuis via de Erfgoedstem

Bungehuis, Spuistraat 210
Van het Amsterdam Museum loop je naar het BungehuisDit pand dateert uit 1934 en was van oorsprong het kantoor van N.V. Bunge’s Handelmaatschappij, waar het zijn naam aan te danken heeft. Na een aantal decennia als schoolgebouw gediend te hebben, is het in 2018 omgetoverd tot een hotel door Kentie en Partners ArchitektenDe nieuwe vestiging van Soho House haalde heel wat krantenkoppen, zowel regionaal als internationaal. 

Beeld: P.C. Hoofthuis via Webzin.nl, © Walter Schoonenberg

P.C. Hoofthuis, Spuistraat 134
We sluiten de route af met deze knaller. Dit iconische pand is een ontwerp van Theo Bosch en Aldo van Eyck en is maar liefst honderd meter lang! Volgens de Britse architectuurcriticus Peter Buchanan markeerde het gebouw een heuse nieuwe architectuurrichting, de ‘New Amsterdam School’. Tegenwoordig huisvest de UvA zich in het pand.

Al deze transformatieprojecten zijn mooie voorbeelden van hoe historische panden een modern jasje aangetrokken krijgen en hoe het oude behouden blijft en met het nieuwe samenkomt. Herontdek je stad met de topstukken van het Rokin en Spui! 

360 graden ARCAM: Waterlooplein en Nieuwmarkt

Wist je dat er op struikelafstand van ARCAM heel veel bijzondere architectuur te vinden is? Wandel voor of na je bezoek eens een van de vele buurten in rondom ons informatiecentrum aan de Prins Hendrikkade.

In 360 graden ARCAM lichten we wekelijks nieuwe buurten uit. Met deze week: De Nieuwmarktbuurt en het WaterloopleinLeer meer over de bekende en onbekende schatten die deze buurten te bieden hebben. Vanaf ARCAM struin je zo Waterlooplein op via de Valkenburgerstraat.  

Beeld: © Klunder Architecten via klunderarchitecten.nl

Hotelcomplex, Valkenburgerstraat 90
Op de Valkenburgerstraat passeer je eerst de ingang van de IJtunnel en het politiebureau voordat je bij dit interessante project aankomt. Het hotelgebouw door Klunder Architecten uit 2018 is een moderne toevoeging in een historische straat en telt maar liefst 237 hotelkamers.

Beeld: © Jan Bitter via Wiel Arets Architects

Urban Studio’s: The DoubleValkenbugerstraat 130-136
Wandel een stukje verder op de Valkenburgerstraat en bekijk de volgende verborgen moderne architectuurparel. Het ontwerp van Wiel Arets komt uit 2019 en heeft een opvallende gevel. Dit wooncomplex telt 45 wooneenheden verspreid over zes bouwvolumes.  

De Stopera, Waterlooplein 22
Eenmaal op het Waterlooplein aangekomen is dit natuurlijk het eerste gebouw dat je moet bekijken.  Het Stadhuis en de Nationale Opera & Ballet uit 1986, in de volksmond beter bekend als de Stopera. Het gebouw is ontworpen door de architecten Wilhelm Holzbauer, Cees Dam en Bernard Bijvoet en bestaat uit twee delen. Het Muziektheater heeft een glazen gevel, waar witmarmeren gevelpanelen voor geplaatst zijn. Het Stadhuis en de openbare galerij worden gekenmerkt door gesloten en monotone gevels die zijn opgetrokken uit baksteen 

Beeld: via Wikipedia Nederlandse Filmacademie

Nederlandse Filmacademie, Markenplein 1
De Stopera wordt omringd door indrukwekkende gebouwen zoals bijvoorbeeld de Mozes en Aäronkerk, de Academie van Bouwkunst, de Portugese Israëlitische Synagoge (Esnoga) en Hoog Duitse Synagoge (huidige Joods Historisch Museum) liggen. Loop je richting het Mr. Visserplein kom je ineens een modern ogend gebouw tegen. De Nederlandse Filmacademie is door Koen van Velsen ontworpenHet gebouw komt uit 1999 en is in feite een reparatieproject. Zo vervangt het de bebouwing die gesloopt is voor de aanleg van de IJtunnel. Daarmee verbindt het de sindsdien gescheiden buurten weer met elkaar. In 2017 is het gebouw gerenoveerd.

Beeld: Pentagon

Het Pentagon, Zuiderkerkhof
Voor de volgende stop wandel je vanaf het Mr. Visserplein zo de Jodenbreestraat in. Je loopt onder andere langs het Rembrandthuis, uit 1606. Iets verderop in deze straat vind je Huis de Pinto (1605) van de welvarende joodse koopmansfamilie Pinto met een herkenbare classicistische façade. In het verstopte Zuiderkerkhof aan de overkant vind je het wooncomplex Het Pentagonontworpen door architect Theo BoschHet complex, dat onderdeel was van onze expositie Collective Comeback, bestaat uit één- en tweepersoons appartementen en winkelpanden en heeft een gezamenlijk verhard binnenterrein. Benieuwd hoe het er nu bij ligt en geen tijd om langs te lopen? Check dan eens deze Déjà Vu 

De Nieuwmarkt
Voordat je doorloopt naar de Nieuwmarkt, moet je ook even een blik werpen op de schitterende Zuiderkerk – ontworpen door stadsbouwmeester Hendrick de Keyser. Eenmaal aangekomen bij de Nieuwmarkt waan je je direct in een historisch plaatje dankzij de Waag. De Nieuwmarkbuurt heeft een rijke geschiedenis met betrekking tot de handel in Amsterdam. Aangelegd als marktplein en later ook als plek waar schepen binnen kwamen om hun goederen te laten wegen bij de Waag.

Beeld: De Waag

De Waag, Nieuwmarkt 4
De Waag is niet te missen op het plein. Het iconische gebouw maakte deel uit van de stadsmuur van Amsterdam en werd tot de jaren ‘90 met name gebruikt voor en door gildes. Na de restauratie door architect Walter Kramer werd de oorspronkelijke constructie hersteld en werd het houten koepelgewelf teruggebracht. De Waag is in de loop der jaren in gebruik geweest als brandweerkazerne en museum en biedt nu plaats aan een café-restaurant en Waag technology & society, opgericht door Marleen Stikker.

Beeld: Tandwielenfabriek © Jan de Wit

Tandwielenfabriek, Nieuwe Ridderstraat 43 – 53
Op je weg terug naar de Prins Hendrikkade, stop je als laatste nog bij een bijzonder transformatieproject: de Tandwielenfabriek. Dit pand is een aantal jaar geleden door Ronald Janssen en Donald Osborne getransformeerd van fabriek naar woningen. Het industriële karakter is bewaard gebleven. In plaats van de grote laad- en losdeuren van de fabriek zijn er bijvoorbeeld nu stalen schuifhekken met daarachter kleine tuintjes voor de bewoners. 

Met deze prachtige wandeling eindig je weer op de Prins Hendrikkade. Een heerlijke route om tijdens deze zonnige, quarantainedagen toch de parels van de stad te ontdekken!

360 graden ARCAM: de Jordaan

Wist je dat er op struikelafstand van ARCAM heel veel bijzondere architectuur te vinden is? Wandel voor of na je bezoek eens een van de vele buurten in rondom ons informatiecentrum aan de Prins Hendrikkade. Ontdek verborgen parels, transformatietopstukken, nieuwe architectuur in het bestaande straatbeeld en het verhaal achter een van de bekende wijken uit het Amsterdamse centrum. 

In 360 graden ARCAM lichten we met regelmaat een nieuwe buurt uit. Met deze week: de Jordaan! Ook nu we geadviseerd worden om thuis te blijven in verband met het Coronavirus, kan het soms fijn zijn om even de benen te strekken. Het is een stukje lopen vanaf ons paviljoentje, maar zeker de wandeling waard. Loop via het prachtige Oosterdok of via de Nieuwmarkt door naar de Jordaan en ontdek de bijzondere, verstopte nieuwbouw in de historische Jordaan. 

Beeld: Ingang Elandsgracht 1891, via Stadsarchief Amsterdam door Rieke, J.M.A. (1851-1899)

De Jordaan hoorde bij de Derde Uitleg van Amsterdam, de stadsuitbreiding die tussen 1613 en 1625 werd gerealiseerd. Het werd toen ook wel het ‘Nieuwe Werck’ genoemd. Hier vestigden zich vooral werklieden en kleine handelaren waardoor de Jordaan een typische volksbuurt werd.

Kindercampus De Jordaan, Elandsstraat 101- 103
We starten onze wandeling in de nauwe Elandsstraat. Hier zie je de Kindercampus De Jordaan, ontworpen door architect Micha de HaasDe dependance van de 14e Montessorischool, een gymzaal, ruimten voor buitenschoolse opvang en buurtvereniging Ons Genoegen zijn samengebracht onder één dak. Het dynamische gebouw met zijn vele verschillende functies was genomineerd voor de Gouden A.A.P 2014. 

Beeld: Kindercampus de Jordaan via Micha de Haas

Woningen Elandsstraat, Elandsstraat 133-137 / Lijnbaansstraat 2a-2c
Even verderozijn deze zes woningen te vinden. Tijdens een zoektocht naar gezinswoningen in de binnenstad, besloten drie bevriende stellen de krachten te bundelen en zelf een bouwopdracht te verlenen door middel van een Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO). Het oog viel op dit perceel, wat de ruimte bood voor zes wooneenheden. Architect en bewoner Bastiaan Jongerius ontwierp een plan waarbij het perceel aan de randen is bebouwd en daarbinnen een alleen voor de bewoners toegankelijke hof ontstaat. 

Beeld: Woningen Elandsstraat via Bastiaan Jongerius

Hoofdbureau Politie Amsterdam, Elandsgracht 117 / Marnixstraat 260-264
Loop de Elandsstraat uit en steek de Elandsgracht over. Op de hoek van de Elandsgracht en de Marnixstraat zie je het Hoofdbureau van de Politie liggen. De Dienst der Publieke Werken kreeg de opdracht om een nieuw hoofdgebouw te ontwerpen voor de politie, die hiervoor over de stad waren verspreid in gebrekkige vestigingen. Opvallend zijn de drie beeldhouwwerken boven de entree van beeldhouwer Hildo Krop. Wist je dat 2020 het Hildo Krop-jaar is? Nu dus een goed moment om langs te lopen! 

 

Beeld: PolitieHQ via het Hildo Krop Museum

Het Marnix, Marnixplein 1
Als je je weg vervolgt langs de Marnixstraat en weer terug naar het Noorden wandelt, kom je langs Het Marnix. Het complex is gebouwd op plek waar voorheen het Marnixbad gevestigd was. Het oude zwembad uit 1955 werd afgebroken in 2004, om plaats te maken voor het nieuwe multifunctionele complex. Het nieuwe gebouw is ontworpen door architectenbureau Mecanoo en is een hommage aan het oude zwembad. Net als bij het oude gebouw is er een glazen gevel geplaatst bij zwemgedeelte langs de Singelgracht. Kijk ook hier naar een prachtig beeldhouwwerk van Hildo Krop, die sinds vorig jaar weer staat te schitteren op de gevel.

Beeld: Het Marnix via het Hildo Krop Museum

Nieuwe huis Jordaan, Willemsstraat
Voor de liefhebber is er even verderop nog een pracht van een parel te bewonderen in de Willemsstraat. Loop door over de Marnixstraat en sla vervolgens af in de Nieuwe Willemsstraat. Vanaf hier loop je zo de Willemsstraat in, die je vervolgens bijna uitwandelt. Begin 2020 verrees hier een apart, klein, nieuw woongebouw geïnspireerd op het Japanse Tower House. Het nieuwe woongebouw is ontworpen door Lada Hršak van architectenbureau Bureau LADA en past precies tussen de andere gebouwen in waardoor er optimaal gebruik wordt gemaakt van de grond.  

Beeld: Woning Willemsstraat, © Iwan Baan

Er zijn genoeg verstopte parels te ontdekken in de Jordaan. De komende jaren wordt de buurt verder aangevuld met de bijzondere nieuwbouwprojecten van o.a. Ronald Janssen ArchitectenBastiaan Jongerius Architecten en Buro Harro. Naast deze projecten blijft de Jordaan natuurlijk een prachtige buurt met knusse straatjes en pittoreske bruggen en grachten waar je kan genieten van historisch Amsterdam.

360 graden ARCAM: Oostelijk Havengebied

Wist je dat er op struikelafstand van ARCAM heel veel bijzondere architectuur te vinden is? Wandel voor of na je bezoek eens een van de vele buurten in rondom ons informatiecentrum aan de Prins Hendrikkade. 

In 360 graden ARCAM lichten we met regelmaat een nieuwe buurt uit. Met deze week: Het Oostelijk HavengebiedOok nu we geadviseerd worden om thuis te blijven in verband met het Coronavirus, kan het soms fijn zijn om even de benen te strekken. Wandel dan eens door deze buurt (op veilige afstand van je medemens natuurlijk...) en ontdek het bijzondere, historische Oostelijk Havengebied. 

Foto Marcel van der Burg

Uitbreiding internationale scheepvaart
Het Oostelijk Havengebied bestaat voornamelijk uit kunstmatige schiereilanden die tussen 1870-1920 zijn aangelegd om de Amsterdamse scheepvaart te kunnen uitbreiden. Door de groeiende scheepvaart en een steeds voller wordend Amsterdam was de wens van een nieuwe haven aan de rand van de stad voor de hand liggend. Het Oostelijk Havengebied was het aangewezen gebied om de nieuwe haven te worden voor de internationale scheepvaart, met lijndiensten naar bijvoorbeeld Suriname, Indonesië en de Verenigde Staten. 

De nieuwe haven had ook opslagruimtes en pakhuizen nodig voor de Hollandse export- en exotische importproductenEr stonden eindeloze rijen met imponerende pakhuizen, waarvan er nu een groot aantal gerenoveerd zijn en een nieuwe functie hebben gekregen – zoals bijvoorbeeld aan de Piet Heinkade te zien is 

Beeld: Oostelijk Havengebied via Beeldbank Stadsarchief Amsterdam

En nu?
Vandaag de dag kenmerkt dit gebied zich door de vele transformatieprojecten en de moderne kolossale wooncomplexen. De Oostelijke Handelskade, Piet Heinkade, Borneo Eiland, Sporenburg en Rietlanden vallen onder het huidige Oostelijk Havensgebied. Genoeg historische en moderne architectuur te vinden op dit twee kilometer lange eiland.  

Het Muziekgebouw aan t IJ, Piet Heinkade 3
Vanaf ARCAM loop je zo, via de Kattenburgerstraat en een stukje Piet Heinkade, naar het imposante Muziekgebouw aan ’t IJ. Het Muziekgebouw is ontworpen door architectenbureau  NielsenNielsen & Nielsen (3XN Architects) en is opgeleverd in 2005. De vijf niveaus bestaan grotendeels uit een glaswand rondom het gebouw. Opmerkelijk aan het ontwerp is de zwarte doos (zaal Bimhuis), die als het ware uit het gebouw steekt. 

Beeld: Muziekgebouw aan ’t IJ via 3XN Architects

Pakhuis de Zwijger, Piet Heinkade 179
Na je ogen uitgekeken te hebben bij het moderne Muziekgebouw, wandel je verder de Piet Heinkade af naar het historische Pakhuis de Zwijger. Oorspronkelijk komt dit pakhuis uit 1933 en diende het als koelpakhuis. Het pand is een ontwerp van architect J. de Bie Leuveling Tjeenk en constructeur K. Bakker in de stijl van het Nieuwe Bouwen, o.a. te herkennen aan de betonnen draagconstructie. Het pakhuis is in 2006 volledig gerenoveerd door architectenbureau van Stigt i.s.m. Heren 5 en dient nu als thuisbasis van de culturele instelling Pakhuis de Zwijger.  

Beeld: het Pakhuis de Zwijger via Pakhuis de Zwijger

De Jan Schaeferbrug, achter Pakhuis de Zwijger
Achter het Pakhuis vind je de Jan Schaeferbrug. De brug overspant de tweehonderd meter brede IJhaven tussen de Oostelijke Handelskade en de westzijde van het Java-eiland. Ontworpen door architect Ton Venhoeven, verbetert de brug de verbinding tussen het stadscentrum van Amsterdam en het KNSM-eiland en het Java-eiland.  

Beeld: Jan Schaeferbrug © Luuk Kramer

Het Lloyd Hotel, Oostelijke Handelskade 34
Van de Piet Heinkade loop je zo de Oostelijke Handelskade op. Hier valt gelijk dit mooie hotel op. Het monumentale pand van architect Evert Breman uit 1921, is een rijksmonument. Het was bedoeld als tijdelijke huisvesting van landverhuizers die met treinen uit landen als Polen, Roemenië, Servië en Hongarije in Amsterdam aankwamenLater heeft het nog gediend als jeugdgevangenis, waarvan de tralies nog steeds zichtbaar zijn. Het Lloyd Hotel is opvallend dankzij zijn Amsterdamse School-stijl ornamenten en decoratieve metselwerk 

Beeld: Lloyd Hotel

Hoop, Liefde en Fortuin
Als je vanaf het Lloyd Hotel de Rietlanden in wandelt zie je een enorm wooncomplex
Genoemd naar de drie molens die vroeger in deze omgeving stonden, telt dit complex zo’n 300 woningen. Het ontwerp van architect Rudy Uytenhaak en kunstenaar Willem Oorebeek telt maar liefst 90.000 zwarte tegeltjes. 

Beeld: Hoop, Liefde, Fortuin via Rudy Uytenhaak

The Whale 
Van Rietlanden loop je zo Sporenburg op. Daar zorgt The Whale in de zee van laagbouw toch voor een zeer boeiende skyline. Het ontwerp van Frits van Dongen (Architekten Cie) maakt de illusie dat dit grote wooncomplex de vorm heeft van een walvis. 

Beeld: The Whale

Borneo Architectuurcentrum
Wil je de architectuur van Borneo Eiland ontdekken? Dan kunnen onze collega’s van het Borneo Architectuurcentrum (BAC) je veel meer vertellen. Zij kunnen je alle parels laten zien van dit gebied en je nog meer vertellen over de geschiedenis van het Oostelijk Havengebied. Dus wandel er eens binnen!

Beeld: BAC

Al met al is er zo, met een kleine wandeling, heel veel interessants te zien in het Oostelijk Havengebied!

360 graden ARCAM: de Plantagebuurt

Wist je dat er op struikelafstand van ARCAM heel veel bijzondere architectuur te vinden is? Wandel voor of na je bezoek eens een van de vele buurten in rondom ons informatiecentrum aan De Prins Hendrikkade. Ontdek verborgen parels, transformatietopstukken, nieuwe architectuur in het bestaande straatbeeld en het verhaal achter een van de bekende wijken uit het Amsterdamse centrum.

In 360 graden ARCAM lichten we wekelijks een nabije buurt uit. Met deze week: De Plantagebuurt. Een groene buurt die vroeger diende als de achtertuin voor de welgestelde Amsterdammer en nu nog steeds oogt als een oase van rust.

Van tuinen naar deftige woonwijk
De Plantagebuurt behoort tot de stadsuitbreiding die rond 1663 begon, uitgevoerd door stadsbouwmeester Daniel Stalpaert. De buurt werd voornamelijk ingericht met parken en tuinen waar de Amsterdamse inwoners aan de drukte van de stad konden ontsnappen. Er mochten alleen niet-permanente woningen worden gebouwd, als bijvoorbeeld tuinhuisjes. Twee van dit soort huisjes zijn nog te zien op de Plantage Middenlaan (Huisjes “Welgelegen” en “Weltevreden” op Plantage Middenlaan 47 en 49).

Beeld: Huis weltevreden via Rijksmonumenten

Ongeveer twee eeuwen later gaat de woningbouw hier echt van start. De buurt is inmiddels gevuld met een dierentuin (ARTIS), een Hortus Botanicus, herbergen, een paar fabrieken, stalhouderijen en een bewaarschool. Rond 1860 vult de massale woningbouw de gaten en lege kavels tussen al het groen op. De bloeiende diamantenindustrie van eind 19e eeuw zorgt ervoor dat de Plantagebuurt zich verder kan ontwikkelen tot de eerste deftige woonwijk buiten de Amsterdamse grachtengordel.

En nu?
Vanaf ARCAM wandel je zo naar de Plantagebuurt. Je vindt nog steeds veel groen en natuur in de wijk. Loop bijvoorbeeld vanaf ons paviljoentje over het Entrepotdok. Wist je dat dit dok zijn naam te danken heeft aan de pakhuizen uit de 17e en 18e eeuw? Eind twintigste eeuw zijn veel van deze pakhuizen aan de Entrepotdok omgebouwd naar appartementen en bedrijfsruimtes.

Bekijk vanaf de Nijlpaardbrug de herkenbare vormen van de oude pakhuizen en wandel de groene oase binnen van de Plantagebuurt.

Beeld: Nijlpaardbrug via Bruggenvanamsterdam.nl

De Burcht van Berlage, Henri Polaklaan 9
Het eerste gebouw waar je langsloopt, komt van een van de bekendste architecten van Amsterdam. De burcht (1899-1900) van H.P. Berlage werd ontworpen in opdracht van de Algemene Nederlandse Diamantwerkersbond. Berlage inspireerde zijn ontwerp op de architectuur van de Italiaanse stadspaleizen uit de Renaissance, maar dan in een Amsterdams jasje. Ontdek ook de groene stukken in de buurt! Aan het einde van de straat vind je het Wertheimpark. Wist je dat dit het eerste openbare stadspark van Amsterdam was?

Beeld: Burcht van Berlage, via Hendrick de Keyser

Brugwachtershuisje Hortusbrug, Nieuwe Herengracht / Doctor D.M. Sluyspad 6
Bij de Hortusbrug, vlak naast de Hortus Botanicus, staat een opvallend modernistisch brugwachtershuisje. Het Hortushuisje oorspronkelijk uit 1956 is ontworpen door Dirk Sterenberg. Tegenwoordig is het huisje omgetoverd tot hotel (SWEETS Hotel) en kan je er overnachten.

Beeld: Brugwachtershuisje Hortusbrug via Petite Passport

Studio Desmet, Plantage Middenlaan 4A
Vrijwel centraal in deze wijk ligt de brede Plantage Middenlaan. Een laan gevuld met mooie historische panden. Bekijk bijvoorbeeld dit gebouw met een prachtige Art Deco-gevel. In de jaren twintig van de negentiende eeuw werd dit gebouw getansformeerd door Eduard Cuypers, bekend van het kantoorpand van het Algemeen Handelsblad aan de Nieuwezijds Voorburgwal.

Beeld: Studio Desmet

Hubertushuis, Plantage Middenlaan 27-33
Een stukje verder op de Plantage Middenlaan kom je het Hubertushuis tegen. Het huis werd 1973 werd het huis ontworpen door Aldo van Eyck samen met Theo Bosch. Het ontwerp onderscheidt van de andere gebouwen in de buurt door het opvallende kleurgebruik. Voor de gevel koos van Eyck naar eigen zeggen voor één kleur, namelijk ‘de regenboogkleur’.

Beeld: Hubertushuis

Artisplein, Artis
In 2014 werd in ARTIS een nieuw plein geopend op de hoek van de Plantage Kerklaan en de Plantage Middenlaan. Het Artisplein werd ontworpen door Michael van Gessel. Het Artisplein verbindt cultuur, natuur en stad en voelt als vakantie in eigen stad. Een bakstenen ‘tapijt’ brengt de verschillende onderdelen aan het plein bij elkaar. Het openbare plein en park vloeien hier ineen en worden omgeven door de monumentale gebouwen. Geen wonder dat dit de Amsterdamse architectuurprijs won in 2015!

Beeld: Artisplein via ARTIS

Capital C Diamantbeurs, Weesperplein 4B
Als je de Plantagebuurt een stukje uit loopt is er ook genoeg modernere architectuur te vinden. Bijvoorbeeld aan de Weesperstraat. Afgelopen jaar is de voormalige diamantenbeurs getransformeerd naar centrum voor de creatieve industrie door Heyligers design + projects en Zwarts en Jansma Architects. Het oorspronkelijke ontwerp van Gerrit van Arkel (1911) is nog steeds herkenbaar aan de Art Nouveau stijl. Wat direct opvalt is de toegevoegde glazen koepel, die doet denken aan een geslepen diamant – geheel passend bij de oude functie.

Beeld: Capital C, via Zwarts en Jansma

Zoku Amsterdam, Weesperstraat 105
Verderop de Weesperstraat vind je Zoku, dit hotel is gevestigd in het voormalig kantoorpand van architect Arthur Staal. In 2016 is het monumentale gebouw omgetoverd tot hotel en lofts door ontwerpbureau Concrete en architectenbureau Mulderblauw. Het exterieur is grotendeels behouden gebleven, maar het interieur is geheel veranderd – waarmee het gebouw succesvol herbestemd is en behoed voor eventuele sloop.

Beeld: Zoku Amsterdam

Er is dus genoeg te zien in de buurt van ARCAM! Ga eens op pad in eigen stad en ontdek de parels van de Plantagebuurt. Benieuwd naar de route uit dit artikel? Pak dan deze kaart er eens bij!

360 graden ARCAM: Oosterdokseiland

Wist je dat er op struikelafstand van ARCAM heel veel bijzondere architectuur te vinden is? Wandel voor of na je bezoek eens een van de vele buurten in rondom ons informatiecentrum aan Het Oosterdok. Ontdek verborgen parels, transformatietopstukken, nieuwe architectuur in het bestaande straatbeeld en het verhaal achter een van de bekende wijken uit het Amsterdamse centrum. 

In 360 graden ARCAM lichten we wekelijks een nabije buurt uit. Met als aftrap: het Oosterdokseiland. Oosterdokseiland bestaat uit 242.955 vierkante meter en telt 280 huishoudens. Vooruitlopend op de bouw van het Centraal Station werden omstreeks 1870 in het open havenfront van het IJ drie eilanden gemaakt: het Westerdokseiland, het Stationseiland en het Oosterdokseiland. Het eiland werd voornamelijk gebruikt als spoorwegemplacement.  

Van historisch stationspostkantoor naar moderne wijk
In de jaren zestig van de vorige eeuw werd op het eiland een stationspostkantoor gebouwd. Gezien de rangeerterreinen door de elektrificatie van het spoor overbodig waren geworden, was het Oosterdokseiland hiervoor de aangewezen plek. De nieuwbouw, een veelgeprezen modernistisch ontwerp van P.J. Elling, werd opgeleverd in 1968.

In de jaren negentig zette de gemeente een gefaseerde herontwikkeling van de Zuidelijke IJ-oever in gang, waarin ook het Oosterdokseiland werd opgenomen. In deze plannen werd het postkantoor van Elling afgebroken. Voor de vrijkomende ruimte op het eiland maakte architect Erick van Egeraat een masterplan (2001) dat meer aansluiting had bij de oude binnenstad. Vereist was dat de nieuwbouw lager blijft dan de voormalige PTT-hoogbouw (47 meter), en dat de hoogte van de diverse gebouwen afloopt richting station tot 31 meter. 

En nu?
Dat was toen, nu is er bijna geen spoor meer te bekennen van het oude postkantoor. Het straatbeeld is gevuld met verschillende blokken, die van hoog naar laag lopen – zoals in 2001 vastgesteld. Zie jij verschil qua hoogte? Vanuit ARCAM heb je perfect zicht op de gebouwen aan het Oosterdok! 

Bekijk deze gebouwen ook eens van dichtbij en bezoek ook de noordzijde van het blok, De Ruijterkade!

Eric Vökel hotelappartementen, De Ruijterkade 127
Waar vroeger alleen een klein zwart pakhuis aan de Ruijterkade stond, is het pandje nu geïntegreerd met een modern hotelgebouw. Projectarchitect Bastiaan Jongerius heeft dit pand omgetoverd tot lichte, luxe hotelkamers.  

Beeld: Blog Eric Vokel

Voormalig Brandweerkazerne Oud Nico / Levi’s kantoor, De Ruijterkade 146
Dit prachtige historische pand werd in 1890 gebouwd en vormgegeven in eclectische stijl. De oude brandweerkazerne is in 2011 verbouwd naar woon- en werkruimtes door CASA architecten voor onder andere het kledingmerk Levi’s. Bij het vernieuwde ontwerp diende het karakter van de vrijstaande burcht te behouden worden.

Beeld: Casa Architecten

OBA, Oosterdokskade 143
De centrale Openbare Bibliotheek van Amsterdam (OBA) is met een vloeropppervlak van 28.000 m2 de grootste van Nederland. Het ontwerp (2007) van voormalig rijksbouwmeester Jo Coenen is het middelpunt van OosterdokseilandHet gebouw staat op een verhoogde plint met een monumentale trap bij de ingang. De gevel is opgebouwd uit een met lichte natuursteen bekleed raamwerk, waarvan een grote luifel deel uitmaakt.  

Conservatorium, Oosterdokskade 151
Het glazen Conservatorium is in 2008 toegevoegd aan het rijtje. Het nabijgelegen Centraal Station zorgt behalve voor een perfecte bereikbaarheid helaas ook voor geluidsoverlast. Niet ideaal voor een muziekopleiding… Dit probleem is opgelost door de toepassing van een zogenaamde ‘engawa’ waarbij op Japanse wijze het trappenhuis rond het gebouw is geplaatst, waardoor het tegelijkertijd als geluidsbuffer dient. 

ODE, Oosterdokkade
Het finalestuk van Oosterdokseiland is nog in aanbouw, maar belooft een levendige toevoeging te worden. Het ontwerp van Ben van Berkel (UN Studio) wordt ontwikkeld door BPD, tevens de ontwikkelaar van het gehele Oosterdokseiland. Het gebouw wordt in 2021 opgeleverd.  

Bruggen
Als je van ARCAM naar het Oosterdok loopt, ontgaan de bijzondere bruggen je hier zeker niet.

Beeld © Berbe Rinders

Dit is de Mr. J.J. van der Veldebruggeplaatst in 1992 en ontworpen door Kerste – Meijer ArchitectenDeze fiets- en voetgangersbrug verbindt de promenade langs de IJ-oevers met de binnenstad, maakt een wandelcircuit mogelijk langs de verschillende attracties in het Oosterdok en is een belangrijke ontsluiting voor de buurt.  

Met de komst van ODE zullen ook de bruggen gaan veranderen en dat betekent ook een verandering voor deze wijk, zoals onlangs in Het Parool gepubliceerd werd.  

Er is dus genoeg te zien in de buurt van ARCAM! Ga eens op pad in eigen stad en ontdek de parels van het Oosterdok.

Wil je dit gebied nog verder ontdekken? Kijk dan eens op Expeditie Oosterdok.

 

Wiener & Co

Op Oostenburg op het voormalige Wienerterrein – een scheepswerf dat in de jaren zeventig overgenomen werd door machinefabriek Wiener & Co – heeft ontwikkelaar Heijmans Vastgoed/Terra Ontwikkeling in 2017 een nieuw, gelijknamig wooncomplex gerealiseerd. In een open ontwerpproces met omwonenden, Stadsdeel Centrum en aannemer Heijmans Woningbouw werd een plan gemaakt voor 76 woningen. Arons en Gelauff architecten maakte het stedenbouwkundig en architectonisch ontwerp. De buitenruimte is ontworpen door Hanneke Kijne, landschapsarchitect bij HOSPER.

Het wooncomplex
Het plan van Wiener & Co is georganiseerd rondom een schakeling van ‘hellingen’ en ‘hoven’, geïnspireerd op het karakter van de voormalige scheepswerf met zijn hellingen en werven. Dit is goed terug te zien in de structuur van de eengezinswoningen: deze staan haaks op het water, net zoals de werven ooit lagen. De woningen zijn afwisselend bekleed met koper en zink en verschuiven ten opzichte van elkaar. Naast een terras aan het water beschikken deze woningen ook over een dakterras.

Lofts en appartementen
Op de hoek van de bebouwing aan de gracht ligt een blok met vier loft-appartementen. Deze woningen grenzen direct aan het bomenplein naast het complex, wat voor een groen uitzicht zorgt. Aan de kant van de Oostenburgervoorstraat staan twee vijflaags blokken in Bemmels Blaauw steen met witte accenten, waardoor ze op de bestaande architectuur in de buurt aansluiten. Doordat de woningen van Wiener & Co vrij in te delen zijn, ontstaat er een verhoogde woonflexibiliteit. De appartementen op de verdiepingen beschikken bovendien over ruime balkons van ongeveer drie meter diep en de woningen op de begane grond hebben een tuin aan het binnenhof. Op de begane grond bevinden zich ook ruimtes met commerciële doeleinden om zo de omgeving te verlevendigen.

Openbare ruimte
De woningen zijn via een openbare, groene ruimte bereikbaar en vanaf hier is er ook toegang tot het water van de Oostenburgergracht. Het gebied is autovrij dankzij een parkeergarage onder het hof. Door het gebruik van langwerpige boombakken met verschillende hoogtes ontstaan meer en minder private ruimtes bij de entrees van de woningen. De randen van de bakken zijn op sommige plekken verbreed, zodat er zitplaatsen ontstaan.

IJhal

Station Amsterdam Centraal is een van de belangrijkste knooppunten in het openbaar vervoer van Nederland. Je vindt hier alle vormen van vervoer: trein, metro, bus, taxi, pont, fiets, auto en natuurlijk de voetganger. Het stationsontwerp van P.J.H. Cuypers, A.L. van Gendt en L.J. Eijmer stamt uit de negentiende eeuw. Bijzonder is dat Cuypers en Van Gendt tijdens het ontwerpen van het stationsgebouw helemaal geen contact hadden met ingenieur Eijmer, die verantwoordelijk was voor de achterliggende stationskap. Om het grote aantal reizigers optimaal te kunnen bedienen is het station een grootschalige metamorfose ondergaan.

Passage
Onderdeel van deze verandering is de recent opgeleverde IJhal naar ontwerp van Wiel Arets Architects. Aan de noordzijde van het station ligt deze nieuwe voetgangerspassage tussen het verhoogde busstation en de autotunnel in. Wanneer de Noord-Zuidlijn in 2018 gaat rijden is ook de metrohalte te bereiken via deze nieuwe passage. Hier is zowel een horizontale als verticale verbinding geschapen tussen de verschillende vervoersstromen.

Beweging
Alles in het ontwerp van Wiel Arets Architects heeft als doel de constante beweging van de voetganger te laten zien. Verdiepingshoge LED-schermen tonen afwisselend stadsscenes en reclames. De lichtgele terrazzovloer wordt samen met de gebruikers van de passage weerkaatst in het plafond, dat bestaat uit afgeronde vierkante en rechthoekige spiegels, en in de met spiegels bekleedde zuilen die de as van de passage accentueren. Door gebruik te maken van de verschillende formaten spiegels kan de tussenruimte gebruikt worden voor het wegwerken van installaties. Aangename aankleding van trappartijen richting het bovengelegen busstation zijn de wintervaste planten.

Restaurants
In de passage zijn diverse eetgelegenheden te vinden. Terwijl de zuidzijde van het station wordt gedomineerd door winkels, kan de bezoeker van het station aan de noordzijde dineren met uitzicht op het water. Alle logo’s en uitingen van de restaurants zijn in het wit en zwart. Hiermee is een bonte reclame kakofonie voorkomen. Het is duidelijk dat de passage een belangrijke verbinding is en met haar open karakter en het vele gebruik van glas de stad wil verbinden met het IJ.

De IJhal is één van de genomineerden voor de Gouden A.A.P. 2018